تاثیر نقض تعهدات دولت‌ها در تجاوز بر ثبات نظم بین‌المللی: مطالعه موردی جنگ دوازده‌روزه از منظر اصل حسن‌نیت و مسئولیت پیشگیرانه

زمینه و هدف: تجاوز مسلحانه و نقض تعهدات دولت‌ها نسبت به ممنوعیت توسل به زور، یکی از بنیادی‌ترین چالش‌ها در نظم بین‌المللی معاصر است که به‌طور مستقیم بر امنیت جمعی، کارآمدی نهادهای بین‌المللی و اعتبار قواعد آمره تاثیر می‌گذارد. در این میان، تحلیل تجاوزهای ساختاری و مکرر اسرائیل علیه جمهوری‌اسلامی‌ایران و برخی کشورهای منطقه، نمونه‌ای بارز از ناکارآمدی نظم موجود و بی‌اعتنایی به اصل حسن‌نیت و مسئولیت پیشگیرانه‌است. هدف این پژوهش، تبیین آثار نقض تعهدات تجاوزی بر ثبات نظم بین‌المللی و بررسی جایگاه اصل حسن‌نیت و مسئولیت پیشگیرانه در واکنش به این تجاوزها است.روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی انجام شده و بر ترکیب تحلیل اسنادی، بررسی رویه قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری، تحلیل اسناد سازمان ملل، گزارش‌های رسمی، قطعنامه‌ها و ادبیات حقوقی مربوط به مسئولیت بین‌المللی، حسن‌نیت و مسئولیت پیشگیرانه‌استوار است. همچنین، جنگ دوازده‌روزه به‌عنوان مطالعه موردی برای سنجش عملی کارآمدی یا ناکارآمدی تعهدات بین‌المللی به‌کار گرفته شده‌است.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اقدامات اسرائیل مصداق نقض ماده 2(4) منشور ملل متحد، قواعد آمره و تعهدات عام‌الشمول است و استناد این رژیم به دفاع مشروع با معیارهای ضرورت و تناسب سازگار نیست. حمایت ایالات متحده از این اقدامات نیز در چارچوب مسئولیت کمک به عمل متخلفانه، مسئولیت بین‌المللی ایجاد می‌کند. علاوه بر این، جامعه بین‌المللی در اعمال مسئولیت پیشگیرانه خود ناکام بوده و بی‌عملی شورای امنیت نیز موجب تشدید بی‌ثباتی منطقه‌ای، تضعیف مشروعیت حقوق بین‌الملل و افزایش بی‌اعتمادی میان دولت‌ها شده‌است.نتایج: نقض مکرر تعهدات تجاوزی، موجب فرسایش اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و تضعیف نظام امنیت جمعی می‌شود. نهادینه‌سازی مسئولیت پیشگیرانه، تقویت سازوکارهای نظارتی و الزام‌پذیر کردن اجرای قواعد آمره، شرط ضروری حفظ ثبات و مشروعیت نظم بین‌المللی است؛ علاوه بر این، پای‌بندی واقعی دولت‌ها به اصل حسن‌نیت می‌تواند نقش مهمی را در کاهش تنش‌ها، جلوگیری از تجاوز و ارتقای امنیت پایدار ایفا کند.

the impact of states' breach of obligations in aggression on the stability of international order: a case study of the twelve day war from the perspective of good faith and preventive responsibility

background and purpose: armed aggression and the violation of states' obligations regarding the prohibition of the use of force constitute one of the most fundamental challenges to the contemporary international order. such violations directly affect collective security, the effectiveness of international institutions, and the credibility of peremptory norms. in this context, the analysis of israel's repeated and structural aggressions against the islamic republic of iran and certain regional states exemplifies the inefficiency of the existing order and disregard for the principle of good faith and preventive responsibility. the purpose of this study is to explain the consequences of breaches of obligations relating to aggression on the stability of international order and to examine the role of good faith and preventive responsibility in responding to such aggressions.method: this research employs a descriptive–analytical method, combining documentary analysis, review of the jurisprudence of the international court of justice, examination of un instruments, official reports, resolutions, and legal literature on international responsibility, good faith, and preventive responsibility. the twelve day war is used as a case study to assess the practical effectiveness or ineffectiveness of international obligations.findings: the results indicate that israel's actions constitute violations of article 2(4) of the un charter, peremptory norms, and obligations erga omnes. the regime's invocation of self defense is inconsistent with the criteria of necessity and proportionality. u.s. support for these actions also generates international responsibility under the framework of aiding and assisting wrongful acts. furthermore, the international community has failed to exercise its preventive responsibility, and the inaction of the security council has exacerbated regional instability, weakened the legitimacy of international law, and increased distrust among states.conclusion: repeated breaches of obligations relating to aggression erode the fundamental principles of international law and undermine the collective security system. institutionalizing preventive responsibility, strengthening monitoring mechanisms, and ensuring the binding enforcement of peremptory norms are essential conditions for preserving the stability and legitimacy of the international order. moreover, genuine adherence by states to the principle of good faith can play a significant role in reducing tensions, preventing aggression, and promoting sustainable security.