رویۀ قضایی محاکم بین‌المللیِ رواندا و یوگسلاوی سابق در خصوص سوءنیت خاص نسل کشی

زمینه و هدف: جرم نسل‌زدایی یکی از شدیدترین جرایم بین‌المللی است که محکومیت آن در سطح جهانی اجماعی کم‌نظیر ایجاد کرده‌است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ماهیت سوءنیت خاص نسل‌زدایی و تحلیل عمیق آرای محاکم بین‌المللی یوگسلاوی سابق و رواندا، تلاش دارد تا ابعاد پیچیده این رکن را روشن سازد.روش: با توجه به ماهیت ذهنی و تفسیری رکن روانی نسل‌زدایی، روش پژوهش مبتنی‌بر تحلیل توصیفی است. داده‌ها از طریق گردآوری منابع معتبر داخلی و خارجی، به‌ویژه آرای دادگاه‌های کیفری بین‌المللی، استخراج و سپس با تمرکز بر مفهوم «سوءنیت خاص» و تمایز آن از «انگیزه»، تحلیل شده‌اند.یافته‌ها: بررسی‌ها نشان می‌دهد که قصد نابودی تمام یا بخشی از یک گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی، عنصر اصلی سوءنیت خاص در جرم نسل‌زدایی است و نه انگیزه ارتکاب. سوءنیت خاص همواره بیانگر اراده مستقیم به تحقق نتیجه‌ای معین است؛ حتی اگر وقوع واقعی آن نتیجه شرط تحقق جرم نباشد. در مقابل، انگیزه به‌معنای کسب منفعت یا دفع زیان است و با ماهیت قصد نابودی یک گروه هم‌خوانی ندارد؛ علاوه‌بر این، تفکیک مفهومی انگیزه و سوءنیت خاص فاقد مبنای روان‌شناختی مستقل است؛ زیرا ذهن انسانی دو حالت جداگانه برای انگیزه و قصد نتیجه تولید نمی‌کند.نتایج: سوءنیت خاص نسل‌زدایی زمانی تحقق می‌یابد که مرتکب قربانی را فقط به‌دلیل تعلق او به گروه هدف انتخاب کند و در پی نابودی کلی یا بخشی موثر از آن گروه باشد؛ بخشی که قابلیت اثرگذاری بر موجودیت گروه را داشته باشد. این قصد می‌تواند بدون سبق تصمیم نیز شکل گیرد و مطلق بودن جرم نسل‌زدایی، ماهیت قصد نابودی را به انگیزه تبدیل نمی‌کند؛ بنابراین، مبنای صحیح تحلیل رکن روانی نسل‌زدایی، شناسایی و اثبات همین قصد معطوف به نابودی است.

jurisprudence of the international tribunals for rwanda and the former yugoslavia on the specific intent of genocide

background and purpose: genocide is among the gravest international crimes, the condemnation of which has generated an exceptional degree of global consensus. this study aims to clarify the nature of the specific intent element of genocide and to provide an in depth analysis of the jurisprudence of the international criminal tribunals for the former yugoslavia (icty) and rwanda (ictr), thereby illuminating the complex dimensions of this mental element. method: given the inherently subjective and interpretive nature of the mental element of genocide, the research adopts a descriptive–analytical approach. data have been collected from authoritative domestic and international sources, particularly judgments of international criminal tribunals, and analyzed with a focus on the concept of specific intent and its distinction from motive. findings: the analysis demonstrates that the intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnic, racial, or religious group constitutes the core of specific intent in genocide, rather than the motive behind the act. specific intent always reflects a direct will to achieve a defined outcome, even if the actual occurrence of that outcome is not a prerequisite for the crime. in contrast, motive refers to the pursuit of benefit or avoidance of harm, which does not align with the nature of intent to destroy a group. moreover, the conceptual separation of motive and specific intent lacks an independent psychological foundation, since the human mind does not generate distinct states for motive and intent to achieve a result. conclusion: specific intent in genocide is established when the perpetrator targets victims solely because of their membership in the protected group and seeks to destroy that group in whole or in a substantial part — a part whose destruction would significantly affect the group's existence. this intent may arise without prior planning, and the absolute nature of genocide does not transform the intent to destroy into mere motive. accordingly, the proper basis for analyzing the mental element of genocide lies in identifying and proving this destruction oriented intent.