واکاوی ترادف و تفاوت معناشناختی واژه «بئر» و «جب» در قرآن کریم از منظر زبان‌های سامی

از جمله مترادف‌های قرآنی که مفسران تفاوت معناشناختی خاصی برای آن‌ها قائل نشدند، واژگان «بئر» و «جب» به‌شمار می‌رود. واژه «بئر» یکی از تکامدهای قرآنی است که در آیه 45 سوره مبارکه حج آمده است اما واژه «جب» دو مرتبه و صرفا در سوره شریفه یوسف به‌کار رفته است. لغت‌شناسان و عالمان قرآنی معتقداند این دو کلمه دارای ریشه عربی می‌باشد و تفاوت صرفا در میزان عمق آن‌هاست؛ اما به نظر می‌رسد حقیقت امر خلاف این مدعی باشد. این مساله موجب شد تا جستار پیش‌رو ریشه واژگان مذکور را در خانواده زبانی سامی (عربی، عبری و آرامی) مورد بحث قرار داده و با روش توصیفی- تحلیلی و تطبیقی و استناد به وقایع تاریخی دینی به بررسی این واژگان پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که واژه «بئر» جزء واژگانی است که در زبان‌های سامی کاربرد دارد اما دقیقا مشخص نیست از کدام یک از گروه زبانی سامی وارد سایر گروه‌ها شده است؛ اما واژه «جب» مشخصا دارای ریشه آرامی بوده و دلیل این که پروردگار جهانیان در سوره یوسف از یک واژه آرامی‌الاصل استفاده می‌کند این است که براساس شواهد تاریخی، ابراهیم نبی و تمامی نوادگان او اهل حران بودند و گفته می‌شود زبان آن‌ها یا به‌طور مشخص آرامی بوده و یا به زبان اکدی متاثر از آرامی سخن می‌گفتند.

investigating the synonyms and semantic differences of the words “be’er” and “job” in the holy quran from the perspective of semitic languagesobb in the holy quran from the perspective of semitic languages

among the qur'anic synonyms for which the commentators did not distinguish semantically, the words be'er and jobb are considered. the word be'er is one of the qur'anic variations that is mentioned in verse 45 of surah al-hajj, but the word jobb has been used twice and only in surah yusuf. linguists and quranic scholars believe that these two words have arabic roots and the only difference is in their depth. but the truth seems to be the opposite of this claim. this led the leading paper to discuss the roots of words in the semitic language family (arabic, hebrew and aramaic) and to study these words in a descriptive-analytical and comparative manner and with reference to historical religious events. the findings indicate that the word be'er is one of the words used in the semitic languages, but from exactly which of the semitic language groups does it belong to the other groups? but the word jobb is clearly aramaic in origin, and the reason why god almighty uses the word aramaic in surah yusuf is that the historical evidence is that the prophet ibrahim and all his descendants were from harran. their language was either distinctly aramaic or they spoke aramaic influenced by aramaic.