نمود سازواره مفهومی بر پایه طرح‌واره های حرکتی در شعر ودیع سعاده

با ورود دستاوردهای علمی جدید، علم شناخت طرح‌واره نیز به عنوان یکی از مهمترین ابزارها و دستاوردهای علمی وارد پهنۀ نقد ادبی شد و ناقدان ادبی از این امکان به عنوان الگوهای فکری و اندیشگانی برای دستیابی به جهان‌بینی و نگرش‌های ادیبان استفاده کردند. از این رو، شاعران معاصر با توجّه به استفاده از دستاوردهای علوم دیگر از جمله علوم شناختی به سازماندهی دانش و افکار خود در قالب طرح‌واره‌های بصری و قالبی نمودند . طرح‌واره‌های تصوری ساختارهای معنادار و الگوهای نوظهوری هستند که از راه تجربه حسی و تعامل با محیط پیرامون شکل می گیرند. طرح‌واره حرکتی یکی از اقسام مهم و پرکاربرد طرح‌واره‌های تصویری است که از نوع استعاره ساختاری و دارای سه مبدا مسیر، نگاشت و مقصد است. پژوهش حاضر با هدف معرّفی مفهوم طرح‌واره‌های حرکتی بر آن بر آن است نقش طرح‌واره‌های مورد نظر را در انتقال مضامین شعر ودیع سعاده مشخص سازد. داده‌های پژوهش به روش اسنادی از مجموعه اشعار ودیع سعاده گردآوری شده و به روش توصیفی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد طرح‌واره حرکتی در اشکال مختلف با وجود غلبۀ سکون و ایستایی در شعر ودیع به کار رفته است. ضمن اینکه مهاجرت و جابجایی شاعر از نظر جغرافیایی، در بسامد بالای طرح‌وارۀ حرکتی تاثیر گذاشته است و شاعر با رصد کردن سوژه و تطور آن برای بیان اندیشه‌های فلسفی، ادبی و بینش‌ها و جهان‌بینی شخصی و شاعرانه استفاده کرده است.

reflection of conceptual structures in relation to the motion schemes in the poetry of wadih sa'adeh

with the advent of modern scientific achievements, identification of schemas entered the field of literary criticism as one of the most important scientific tools and achievements; and literary critics used it to develop thought models in order to understand the worldviews and attitudes of writers. as a result, contemporary poets organized their knowledge and thoughts in the form of image and formal schemas in light of the achievements of other sciences, such as the cognitive science. image schemas are meaningful structures and emerging patterns that are formed through sensory experiences and interaction with the environment. the motion schema is one of the most important and widely used types of image schemas, which involve structural metaphors, and has three origins: path, source, and goal. the purpose of this research is to introduce the concept of motion schema and to determine its role in conveying the themes in the poetry of wadih sa'adeh. the research data has been obtained from the collection of poems of wadih sa'adeh using the documentary research method and analyzed using the descriptive analytical method. the results of the research show that the motion schema is used in different forms despite the predominance of motionlessness in wadih's poetry. in addition, the migration and geographical displacement of the poet has resulted in the high frequency of the motion schema and the poet has used this type of schema to express his philosophical and literary thoughts and personal and poetic worldviews by observing the subjects and their developments.