بررسی شخصیت ابوزید سروجی براساس نظریۀ خودشکوفایی مزلو

در ادبیات داستانی تحلیل روان‌شناختی شخصیت، براساس نظریات روان‌شناسان انسان گرا، راهی برای شناخت عمیق‌تر آثار ادبی و نویسندگان آنهاست. روان‌شناسی انسان‌گرایانه با محور قرار دادن خودآگاه انسان، به رفتارهای اخلاقی و خودشکوفایی توجه دارد. ابراهام مزلو از نظریه‌پردازان این حوزه، با ارائۀ نظریۀ سلسله‌مراتب نیازهای انسانی و تبین ویژگی‌های افراد خودشکوفا کمک شایانی به علم روان‌شناسی انسان‌گرا کرده ‌است. در این پژوهش ویژگی‌های روان‌شناسانۀ ابوزید سروجی، برپایۀ نظریۀ مزلو بررسی شده ‌است. حریری در «مقامات» شخصیتی پیچیده و پویا به نام ابوزید آفریده است و با توجه به اهمیت ادبی و تاریخی اجتماعی این اثر بررسی روان‌شناختی قهرمان داستان اهمیت ویژه‌ای دارد. پژوهش پیشِ‌رو به روش توصیفی – تحلیلی برپایۀ داده‌های کتابخانه‌ای و نظرات ناقدان به بررسی نیازهای پنجگانۀ هرم مزلو و مولفه‌های خودشکوفایی و سیر آن در شخصیت ابوزید پرداخته است. در مقامات حریری، ابوزید در ظاهر شخصیتی گداپیشه، همواره مستمند و آشفته‌حال معرفی شده ‌است که تنها در مقامۀ آخر دچار تحولی بنیادین می‌شود؛ حال آنکه با بررسی هر مقامه به‌صورت مجزا، نمونه‌های بارزی از آگاهی و زمینه‌های رسیدن او به خودشکوفایی به‌دست آمد و مشخص شد در طول مقامات نیازهای ابوزید، که پررنگ‌ترین آنها نیازهای فیزیولوژیک است، مرتفع می‌شود که مقدماتی برای ارائۀ شخصیت خودشکوفای او در مقامۀ آخر است. در نظریۀ مزلو ویژگی‌های متعددی برای افراد خودشکوفا مطرح شده‌است که تمام آنها در ابوزید نیز متبلور است؛ لذا می‌توان او را فردی خودشکوفا دانست.

analyzing abu zaid saroj's personality based on maslow's theory of self actualization

psychological analysis of fictional characters, based on the theories of humanistic psychologists, is a method for gaining a deeper understanding of literary works and their authors. humanistic psychology is concerned with the self consciousness of man as well as his moral behavior and self actualization. abraham maslow, one of the leading theorists in this field, has made a significant contribution to humanistic psychology through the development of the theory of the hierarchy of human needs and the explanation of the characteristics of self actualized individuals. regarding maslow’s theory, this study investigated the psychological characteristics of abu zaid saroji, the main character of the maqamat al hariri. in maqamat, al hariri created a complex and dynamic character named abu zaid, and considering the work's literary and historical social significance, the psychological examination of the protagonist is essential. abu zaid is portrayed as a perpetually impoverished and troubled beggar who undergoes a fundamental transformation in the final maqameh of maqamat al hariri. in the current study, it was determined how abu zaid's basic needs were met by analyzing each maqameh separately, and examples of his awareness and self actualization in magamat were also considered.according to maslow's theory, self actualized people possess numerous characteristics, all of which are exemplified by abu zaid. consequently, he can be considered a self actualized individual. this study was conducted using the library method and involved data review and analysis.