طراحی مدل نگاشت فازی عوامل موثر بر مقابله با رانت اقتصادی در ایران

رانت اقتصادی موضوعی چندبعدی است که عوامل متعددی بر ایجاد آن موثر هست که تاثیرات بسیار منفی بر رشد و توسعه اقتصادی دارد. افزایش رانت‌جویی نتایجی چون کاهش جذابیت فعالیت‌های تولیدی و کارآفرینانه، بی‌اعتمادی به بخش عمومی، فساد و افزایش ناکارایی و ناکارآمدی بخش عمومی را به دنبال دارد. بر اساس گزارش‌های اجتماعی، همزمان با اشاعه رانت، ضربه شدیدی به سیستم اقتصادی جوامع وارد شده و توزیع عادلانه ثروت امکان‌پذیر نیست. هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل نگاشت فازی عوامل موثر بر مقابله با رانت اقتصادی است. جامعه آماری این پژوهش خبرگان آشنا با موضوع  شامل اساتید اقتصاد و حقوق و کارشناسان دستگاه‌های نظارتی آشنا با موضوع بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و تا رسیدن به کفایت نظری ادامه یافت. با توجه به اینکه در این پژوهش برای طراحی مدل عوامل موثر بر مقابله با رانت اقتصادی از روش نگاشت فازی استفاده شد، برای جمع‌آوری اطلاعات از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه استفاده شد. نتایج پژوهش نشان‌دهنده این بود که عواملی مانند عدم اتکای دولت به منابع زیرزمینی، مدیریت ارتباطات خانوادگی، تقویت اقتدارگرایی سیاسی، کاهش عدم اطمینان محیطی، شایسته‌سالاری در به کارگیری افراد و شفافیت و جریان آزاد اطلاعات تاثیر بیشتری بر مقابله با رانت اقتصادی دارند.

presenting the fuzzy mapping model of factors affecting economic rent in iran

economic rent is a multi-dimensional issue with influential factors contributing to its creation, potentially causing significant negative effects on economic growth and development. the rise in rent-seeking behavior reduces the attractiveness of productive and entrepreneurial activities, fosters distrust in the public sector, increases corruption, and heightens inefficiency within the public sector. reports have shown that widespread rent-seeking inflicts severe damage on economic systems and hampers fair wealth distribution. this research aims to present a fuzzy mapping model of factors influencing efforts to combat economic rent. the study population included experts in economics and law, as well as regulatory authorities. the snowball sampling method was employed until theoretical saturation was reached. utilizing a fuzzy mapping method to design the model, information was gathered through semi-structured interviews and questionnaires. the findings indicate that factors such as government reliance on underground resources, management of familial relationships, strengthening political authoritarianism, reducing environmental uncertainty, meritocracy in employment, and transparency and free flow of information have a significant impact on combating economic rent.