تحلیل اثرات تورم بر ابعاد مختلف فقر چندبعدی (مطالعه موردی شهر قم دوره 1398-1384)

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تورم بر سطح فقر چندبعدی در شهر قم طی سال‌های 1398-1384 انجام شده است. در این نوشتار، شاخص فقر چندبعدی آلکایر-فوستر محاسبه شد. سپس میزان تاثیرگذاری تورم بر هریک از آنها با مدل لاجیت logit)‌( و مدل خودرگرسیون برداری (var) تعیین گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد، نرخ تورم در سطح کلان از دوره دوم تا دهم حدود 61 درصد تغییرات واریانس شاخص فقر چندبعدی را توضیح داده است، درحالی‌که بیش از دوسوم تغییرات تورم توسط خود تورم توضیح داده می‌شود. مدل لاجیت نشان داد که تورم روی هریک از ابعاد فقر موثر است و احتمال هفت مورد از یازده مورد ابعاد فقر را افزایش می‌دهد. نابرابری درآمدی با شاخص ضریب جینی بیشترین احتمال ایجاد هریک از ابعاد فقر را داراست و رشد اقتصادی با وجود اثر معنادار، کمترین احتمال در ایجاد هر بعد از فقر را دارد. همچنین نرخ بیکاری احتمال فقر آموزشی کودکان، سرپرست خانوار، اینترنت و متراژ مسکن را افزایش می‌دهد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد در سال‌های اخیر، همزمان با افزایش تورم، شاخص‌های فقر چندبعدی در شهر قم بدتر شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد سیاست‌های اقتصادی موثر باید به گونه‌ای طراحی شوند که علاوه بر کنترل تورم، نابرابری درآمدی که بیشترین احتمال ایجاد هریک از ابعاد فقر را دارد، کاهش یافته و به بهبود شرایط زندگی در ابعاد مختلف نیز کمک شود.

analysis of the impact of inflation on multidimensional poverty: a case study of qom city, 2005-2019

this study aims to investigate the effect of inflation on multidimensional poverty levels in qom during the period 2005-2019. the alkire-foster multidimensional poverty index (mpi) was calculated, and the impact of inflation on each dimension was analyzed using the logit model and vector autoregression (var). the findings indicate that the macro-level inflation rate from the second to the tenth period explains about 61% of the variance changes in the mpi, while more than two-thirds of the inflation changes are explained by the inflation itself. the logit model showed that inflation affects each poverty dimension and increases the probability of seven out of eleven poverty dimensions. the gini index has the highest probability of contributing to each dimension of poverty, whereas economic growth, despite its significant effect, has the lowest probability. additionally, the unemployment rate increases the likelihood of poverty in children’s and household heads’ education, internet access, and housing size. the results demonstrate that inflation has exacerbated multidimensional poverty in qom in recent years. effective economic policies should be designed to control inflation and reduce income inequality, which is the most probable cause of poverty dimensions, to improve living conditions across various dimensions.