تجارت غیرمنصفانه ازطریق قیمت‌گذاری تهاجمی و شیوه مقابله با آن در ایران، سازمان تجارت جهانی و اتحادیه اروپا

قیمت‌گذاری تهاجمی یکی از پیچیده‌ترین مصادیق رفتارهای ضدرقابتی است که از دامپینگ و رقابت غیرمنصفانه متمایز بوده و می‌تواند تعادل بازارهای داخلی را مختل کند، رقبا را حذف نماید و منجر به انحصار غیرمنصفانه شود. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که یک بنگاه مسلط، کالا یا خدمات را به قیمتی کمتر از هزینه تمام‌شده واقعی و با هدف حذف رقبا و تثبیت موقعیت خود در بازار عرضه می‌کند. در حقوق ایران، علی‌رغم برخی مقررات پراکنده در قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 و قانون امور گمرکی، فقدان تعریف قانونی شفاف، تعارض صلاحیتی نهادهای ناظر، نبود آیین دادرسی تخصصی و عدم کفایت ضمانت ‌اجراها، موجب ناکارآمدی در مقابله با این پدیده شده است. در مقابل، سازمان تجارت جهانی قیمت‌گذاری تهاجمی را عمدتاً در قالب دامپینگ تحلیل کرده و صرفاً حقوق گمرکی جبرانی را به‌عنوان ابزار مقابله ارائه می‌دهد. اتحادیه اروپا با رویکردی جامع، ازطریق تعریف دقیق، معیارهای روشن احراز، واگذاری صلاحیت به کمیسیون رقابت و پیش‌بینی ضمانت ‌اجراهای مالی، رفتاری و ساختاری، پیشرفته‌ترین الگوی حقوقی را ارائه کرده است. این مقاله، با روش تطبیقی و بارویکرد تحلیلی و توصیفی، ضمن بررسی مفهوم این پدیده، مقررات ایران را در کنار سازمان تجارت جهانی و اتحادیه اروپا تحلیل کرده و در نهایت، راهکارهایی اصلاحی نظیر تدوین تعریف مستقل، تعیین مرجع صلاحیت‌دار واحد، بازنگری ضمانت‌اجراها و ایجاد بانک اطلاعاتی هزینه‌ای پیشنهاد می‌کند.

unfair trade practices through predatory pricing and their regulation in iran, the wto, and the european union

predatory pricing is a strategic practice where dominant firms price goods or services below cost to eliminate competitors and establish market control, leading to market disruptions and monopolization. this practice differs from dumping and unfair competition. in iranian law, despite references in article 44 of the constitution and the customs law, the lack of a clear legal definition, overlapping authorities, absence of specialized judicial processes, and weak enforcement mechanisms have limited effectiveness in addressing the issue. the world trade organization (wto) treats predatory pricing within the scope of dumping, providing countervailing duties as its primary remedy. however, the european union (eu) offers the most comprehensive framework, including a clear definition, detailed identification criteria, centralized authority under the competition commission, and remedies combining financial, behavioral, and structural measures. by comparing the iranian framework to those of the wto and eu, this article highlights significant gaps and inefficiencies in iranian regulations. it concludes by recommending reforms, such as the establishment of an independent legal definition, assigning authority to a single regulatory body, revising enforcement mechanisms, and developing a cost-data registry to improve oversight and address predatory pricing effectively.the world trade organization (wto) treats predatory pricing within the scope of dumping, providing countervailing duties as its primary remedy. however, the european union (eu) offers the most comprehensive framework, including a clear definition, detailed identification criteria, centralized authority under the competition commission, and remedies combining financial, behavioral, and structural measures.by comparing the iranian framework to those of the wto and eu, this article highlights significant gaps and inefficiencies in iranian regulations. it concludes by recommending reforms, such as the establishment of an independent legal definition, assigning authority to a single regulatory body, revising enforcement mechanisms, and developing a cost-data registry to improve oversight and address predatory pricing effectively.