تخریب کیفری ساده در نظام‌های حقوقی ایران، انگلستان و ویلز

در میان جرایم علیه اموال و مالکیت، تخریب کیفری وضعیت خاصی دارد، چراکه تحقق آن مستلزم ایراد خسارت به مال متعلق به دیگری است. در فقه اسلامی، اتلاف مال متعلق به غیر بدون اذن صاحب آن، از مصادیق تعدی به دیگری قلمداد شده است که حق مواخذه و مطالبه را برای طرف متضرر به وجود می‌آورد. در نظام حقوقی ایران، تخریب کیفری ساده، برحسب اینکه به‌وسیلۀ ایجاد آتش‌سوزی ارتکاب یابد یا به‌وسیلۀ دیگری، به‌ترتیب در مواد 676 و 677 قانون تعزیرات 1375 جرم‌انگاری شده است. در مقابل، در نظام حقوقی انگلستان و ویلز، تخریب کیفری در مفهوم عام (شامل احراق) در مادۀ‌ 1 قانون تخریب کیفری 1971م. پیش‌بینی شده است. بررسی تطبیقی عنصرهای سازندۀ تخریب کیفری ساده در نظام‌های حقوقی مذکور، با تکیه بر مواد قانونی پیش‌گفته، حکایت از این دارد که قانون‌گذار ایرانی، با استفاده از برخی عبارت‌های ابهام‌برانگیز، اختلاف‌نظرهایی را در تفکیک اجزای سازندۀ عنصر مادی جرم تخریب ساده به وجود آورده و از مواردی هم که مرتکب این جرم از حالت ذهنی بالاتر از تقصیر جزایی و پایین‌تر از قصد برخوردار است، غفلت ورزیده است. بر این اساس، مقالۀ حاضر با روش توصیفی - تحلیلی درصدد برآمده است که از رهگذر تحلیل جرم تخریب ساده در ایران، انگلستان و ویلز، راهکارهایی مانند لزوم استفاده از عبارت‌های روشن‌تر برای تفکیک رفتار مجرمانه از نتیجۀ حاصله در این جرم و پیش‌بینی بی‌پروایی به‌منزلۀ گونۀ مستقلی از عنصر روانی را به‌منظور مقابلۀ موثرتر با تخریبگران اموال، به قانون‌گذار پیشنهاد بدهد.

simple criminal damage in iranian, english, and welsh legal systems

among offenses against property and ownership, criminal damage has a special status, because its fulfillment requires causing damage to property belonging to another. in islamic jurisprudence, the destruction of property belonging to another without the owner's permission is considered an example of trespassing, which creates the right of retribution and a demand for the injured party. accordingly, in the iranian legal system, simple criminal damage, depending on whether it is committed by setting fire or by another means, is criminalized respectively in articles 676 and 677 of the 1996 taezirat act. in contrast, in the english and welsh legal system, criminal damage in the general sense, including arson, is provided in section 1 of the criminal damage act 1971. a comparative study of the constituent elements of the offense of simple criminal damage in the aforementioned legal systems, relying on the aforementioned legal provisions, indicates that the iranian legislator, by using some ambiguous phrases, has created disagreements in the separation of the components of the physical element of the offense of simple damage, and has neglected cases where the perpetrator of this offense has a mental state higher than criminal guilt and lower than intent. accordingly, this article, using a descriptive-analytical method, seeks to propose solutions to the legislator, such as the need to use clearer terms to separate criminal behavior from the result of this crime, and the recognition of recklessness as an independent type of mental element, in order to more effectively deal with property vandals, through an analysis of the offense of simple damage in iran, england, and wales.