مطالعۀ تطبیقیِ ارزش اثباتیِ ادلۀ تحصیل‌شدۀ کیفری در رویۀ قضائی ایران و دیوان اروپایی حقوق بشر

قانون ‌آیین ‌دادرسی ‌کیفری در هر کشور، نشان‌دهندۀ مدل سیاست ‌جنایی حاکم بر نظام ‌عدالت ‌کیفری محسوب می‌شود. مولفۀ اصلی که در فرایند کیفری می‌تواند بر بزهکاری یا برائت یک شخص تاثیرگذار باشد، ادلۀ اثبات‌ دعوا و میزان ارزشی است که برای آن می‌توان قائل شد. بدون ‌تردید، میزان ارزش‌گذاری بر ادلۀ ارائه‌شده ازسوی اضلاع سه‌گانۀ فرایند کیفری در دعوا، در اختیار رویه قضایی است. دیوان ‌اروپایی ‌حقوق ‌بشر به‌عنوان عالی‌ترین مرجع قضایی در کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا و رویه قضابی در معنای عام در ایران، می‌توانند مولفه‌های بسیار مطلوبی برای سنجۀ این ارزش‌گذاری‌ها به ‌شمار آیند، زیرا گاه امکان‌دارد که برخی از ادله و طریقۀ کسب و تحصیل آن در ایران واجد ارزش به ‌شمار آیند و حال‌آنکه فرایند همان دلیل مشابه در رویه قضایی دیوان ‌اروپایی ‌حقوق ‌بشر اساساً باطل محسوب شوند. بدین‌سان، این نوشتار از گذر تحلیل و بررسی رویه قضایی هر دو نظام حقوقی، این برایند را حاصل خواهد نمود که نگرش و ارزیابی مقام‌ قضایی از یک ‌سو، نسبت‌به اصل ادله و ازسوی‌دیگر، نسبت‌به قرائتی که طریقۀ کسب، تحصیل و ارزشی که قانون به آن اعطا می‌کند، می‌تواند در فرایند کیفری و در نهایت، اثبات بزهکاری یا برائت شهروندان موثر واقع شود.

a comparative study of the probative value of criminal evidence in iranian judicial procedure and the judicial procedure of the european court of human rights s

the code of criminal procedure in any country is indicative of the criminal policy model governing its criminal justice system. the principal element within the criminal process that can influence the conviction or acquittal of an individual is the evidence adduced and the probative value accorded to it. undoubtedly, the assessment of the value of evidence presented by the tripartite parties to criminal proceedings falls within the purview of judicial precedent. the european court of human rights (ecthr), as the highest judicial authority in member states of the european union, and a judicial precedent in its broad sense within iran, can serve as highly suitable benchmarks for evaluating these assessments. this is because certain types of evidence and their methods of acquisition may be deemed admissible and valuable under iranian practice, whereas the process pertaining to the same evidence within the jurisprudence of the ecthr might be considered fundamentally invalid. consequently, through the analysis of the jurisprudence of both legal systems, this article concludes that the judicial authority's perspective and evaluation, on one hand, regarding the nature of the evidence itself, and on the other, regarding the interpretation of the method of its acquisition, collection, and the value conferred upon it by law, can significantly impact the criminal process and, ultimately, the proof of guilt or innocence of citizens.