بررسی تطبیقی صحنه‌پردازی گفتمانی در زندان‌سروده‌های ناصرخسرو و فرانسوا ویون بر اساس آراء دومینیک منگنو

پژوهش حاضر، با نگاهی تطبیقی به حبسیات ناصرخسرو و فرانسوا ویون، به تحلیل گفتمان این دو شاعر کلاسیک پرداخته و آرای دومینیک منگنو در حوزة صحنة گفته‌پردازی را مبنای بررسی خود قرار داده‌است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که هر دو شاعر به نوعی صحنه‌پردازی مذهبی متمسک شده‌اند؛ با این تفاوت که ناصر خسرو به صحنه‌پردازی پیامبرانه روی آورده، در حالی که فرانسوا ویون به صحنه‌پردازی مبتنی بر رنج و قربانی‌بودگی گرایش یافته‌است. شاعر ایرانی در پی آن است که با بهره‌گیری از گفتمان ادبی، آموزه‌های اخلاقی و معنوی خویش را به مخاطب انتقال دهد و او را به سوی تعالی و رشد معنوی رهنمون سازد، در حالی که شاعر فرانسوی با تحریک عواطف و احساسات، به جلب ترحم و همدلی مخاطب با وضعیت بغرنج و رقت‌انگیز خویش می‌پردازد. این پژوهش، با تحلیل عناصر گفتمانی گوناگون، نخست به بررسی موضع‌گیری گفته‌پرداز در شعر هر دو شاعر از منظر لحن و بیان، ذهنیت و عینیت و موضع آنان نسبت به جهان توصیف ‌شده پرداخته ‌است. در ادامه، به تحلیل عنصر روایت از جنبه‌هایی چون ساختار روایی، کانونی‌سازی، زاویة دید، زمان‌مندی و نشانگرهای زمانی و سهم مخاطب در شکل‌گیری صحنه‌پردازی در زندان‌سروده‌های آنان پرداخته شده‌است. در نهایت، راهبردهای استدلالی و شیوه‌های اقناعی و ترغیبی در شعر آنان مورد واکاوی قرار گرفته‌است. یافته‌های این تحقیق مبین آن است که تنها با تحلیل دقیق این عناصر گفتمانی است که می‌توان به شیوه‌های متنوع شکل‌گیری صحنه‌پردازی و انتقال مفاهیم ایدئولوژیک در آثار این دو شاعر پی برد.

a comparative study of discursive scenography in the prison poems of nasser khosro and françois villon based on the theories of dominique maingueneau

this study undertakes a comparative analysis of the prison poetry of nasir khusraw and françois villon, employing the discourse analysis framework with a focus on the theories of dominique maingueneau in the realm of enunciation scene. the findings of this research indicate that both poets employ a form of religious scenography; however, nasir khusraw adopts a prophetic scenography, while françois villon gravitates toward a scenography based on suffering and victimhood. the iranian poet seeks to utilize his literary discourse to convey moral and spiritual teachings, guiding the audience toward spiritual elevation and growth. in contrast, the french poet aims to evoke the audience’s emotions and compassion, eliciting sympathy for his distressing and pitiable condition. this study, through the analysis of various discursive elements, first examines the positioning of the speaker in the poetry of both poets from the perspectives of tone and enunciation, subjectivity and objectivity, and the speaker’s stance toward the depicted world. subsequently, it delves into the narrative elements, including narrative structure, focalization, point of view, temporality, and temporal markers, as well as the role of the audience in shaping the scenography in their prison poems. finally, the research explores the argumentative strategies and persuasive techniques employed in their poetry. the findings of this study suggest that only through a meticulous analysis of these discursive elements can one comprehend the diverse ways in which scenography is shaped and ideological meanings are conveyed in the works of these two poets.