شناسایی عوامل موثر بر خودکارامدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی

هدف: خودکارامدی پژوهشی به عنوان یکی از عوامل موثر بر افزایش سطح پژوهشهای علمی دانشجویان تحصیلات تکمیلی، در میان این دانشجویان پایین است. بنابر این، هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل موثر بر خودکارامدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوۀ گردآوری داده‌ها، توصیفی- پیمایشی بود که به روش دلفی در سه دور اجرا شد. جامعۀ آماری پژوهش، تمامی خبرگان حوزۀ موضوعی پژوهش با سابقۀ کار پژوهشی در دانشگاهها و پژوهشگاههای مختلف بودند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ دلفی بود. خبرگان پنل دلفی به روش هدفمند انتخاب شدند و در نهایت، 31 نفر از خبرگان برای شرکت در پنل دلفی همکاری کردند. برای تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه‌های دلفی، شاخصهای توصیفی، آزمون دوجمله‌ای و ضریب هماهنگی کندال محاسبه شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج، سه دسته عوامل ذیل به عنوان عوامل موثر بر خودکارامدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی شناسایی شدند: عوامل فردی(شامل مقطع تحصیلی، خودارزیابی، اضطراب، نگرش به پژوهش، مهارتهای پژوهش، آشنایی با روشهای آماری و مهارتهای نرم‌افزارهای آماری، تجارب پژوهشی، رشتۀ تحصیلی، وضعیت سکونت(بومی- غیر بومی)، علاقه به پژوهش، موفقیت‌طلبی، باورهای خودکارامدی)؛ محیط پژوهشی(شامل امکانات پژوهشی محل تحصیل، جوّ پژوهشی محل تحصیل، میزان دسترسی به منابع پژوهشی، تشویق پژوهش)؛ عوامل آموزشی(شامل نقش استاد، نحوۀ ارائۀ درس روش پژوهش، برگزاری کارگاههای روش پژوهش). نتیجه‌گیری: این پژوهش با شناسایی عوامل موثر بر خودکارامدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی، می‌تواند به دست‌اندرکاران آموزش و پژوهش و دانشجویان در راستای افزایش و ارتقای خودکارامدی پژوهشی کمک کند و در نهایت، سطح پژوهش و تمایل به پژوهش را در آنان افزایش دهد.

identifying affecting factors on research self –efficacy of postgraduate students

purpose: it is true that as an affecting factor on improving scientific research level among postgraduate students, research self – efficacy is low among them. thus, present paper aims at identifying affecting factors on research self –efficacy of postgraduate students. method: in terms of purpose, present study is an applied one while it is a descriptive survey in terms of data collection technique as implemented by delphi technique in three rounds. its population consists of all experts in research field with research backgrounds in universities and research centers. research instrument is delphi questionnaire. delphi panel experts were selected in an objective manner and finally, 31 experts participated in delphi panel. to analyze gathered data by delphi questionnaire, descriptive indexes, binominal test and kendal’s coefficient were computed. results: three rounds of affecting factors on self – efficacy of postgraduate students were identified: individual factors including 13 factors of educational level, self – assessment, anxiety, attitude toward research, research skills, familiarity with statistical techniques and statistical software skills, research experiences, gender, educational field, residential status (local or nonlocal), interest in research, successfulness, self – efficacy beliefs; spatial factors including four factors of research – training environment, access to research resources, .