بررسی تحلیلی و تفسیری ریشه و زمینه‌های طغیان انسان با تاکید بر آیات سوره علق

طغیان از مهم‌ترین آسیب‌های زندگی فردی و اجتماعی انسان و بزرگترین چالش پیش‌روی بشر امروزی است. درمان این آفت می‌تواند بسیاری از ناملایمات و ناهماهنگی‌های زیست اجتماعی انسان‌ها را کنترل یا دفع نماید. در اهمیت این مسئله همین بس، که خداوند متعال در اولین سوره‌ای که بر رسول الله| نازل فرمود از طغیان به‌عنوان بزرگترین آسیب انسان یاد نموده و به ریشه، زمینه جریان طغیان، راهکار‌های کنترل و دفع آن اشاره کرده است. این نوشتار به روش توصیفی تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و تفاسیر ارزشمند نگارش یافته است. از نوآوری پژوهش سوره‌ای و صرفاً با تکیه بر تفسیر آیات سوره مذکور برای حل مسئله بهره برده است. سوره علق گام نخست تحول در وجود انسان را ارائه داده است؛ ازاین‌رو با تامل در به‌هم پیوستگی مفهومی آیات این سوره و بهره‌مندی از تفاسیر به‌دست می‌آید سرکشی، آسیب طبیعت وجود مادی انسان و دور شدن وی از آموزه‌های فطرت الهی است که از محیط به انسان سرایت می‌کند و خداوند با تبیین علل و زمینه‌های سرکشی و آثار استمرار برآن راهکار برون‌رفت از آن را در این سوره ارائه داده است.

analytical and interpretative study of the root and grounds of human rebellion with emphasis on the verses of surah al-alaq

rebellion is one of the most important damages of human’s personal and social life and the biggest challenge facing mankind today. the treatment of this pest can control or eliminate many of the adversities and bio-social disharmony of humans. in the importance of this issue, this is enough, that allah almighty in the first surah sent to the messenger of allah mentioned the riots as the biggest damage to human beings and pointed out the root, background of the riots, and the ways to control and eliminate them. this article has been written in a descriptive-analytical way using library sources and valuable interpretations. he has benefited from the innovation of surah research and solely by relying on the interpretation of the verses of the mentioned surah to solve the problem. surah alaq has presented the first step of changing in human existence; therefore, by reflecting on the conceptual connection of the verses of this sura and benefiting from the interpretations, rebellion is the damage to the nature of the material existence of man and his departure from the teachings of the divine nature that spreads to man from the environment, and allah, by explaining the causes and grounds of rebellion and the effects of its continuation has provided a way out of it in this surah.