تبدیل حملی به شرطی نزد منطق‌دانان سینوی

در مقاله‌دیگری نشان داده‌ام که ابن‌سینا گزاره‌های حملی را «متفاوت» و «نااین‌همان» اما «هم‌ارز» با گزاره‌های شرطی می‌داند. مسئله‌این مقاله آن است که منطق‌دانان مسلمان پس از ابن‌سینا دربارۀ اینکه گزاره‌های حملی و شرطی «این‌همان» هستند یا صرفا «هم‌ارز»، چه نظراتی داده‌اند. با بررسی آثار بسیاری از منطق‌دانان پیرو ابن‌سینا، این نتایج به دست آمد: (1) سهروردی، فخر رازی، خواجه نصیر و قطب الدین رازی بر خلاف نظر ابن‌سینا به «این‌همانی» حملی و شرطی گرویدند؛ (2) خونجی، سمرقندی، میرداماد و ملاصدرا با رد نظریه‌«این‌همانی» از نظریه‌«هم‌ارزی» ابن‌سینا دفاع کردند؛ (3) در کنار این مباحث منطقی، ادیبانی مانند سکاکی، و به پیروی از اوتفتازانی، تقریر جدیدی از نظریه‌«این‌همانی» میان حملی و شرطی ارائه کردند و مقدم شرطی را بخشی از محمولِ تالی و قیدی از قیود آن دانستند.

avicennian logicians on the conversion of categorical propositions to conditional ones

in another article, i have shown that avicenna regards categorical propositions as “different” and “not identical,” yet “equivalent” to conditional propositions. in this article, i demonstrate that arabic logicians after him disagreed on whether categorical and conditional propositions are “identical” or merely “equivalent.” unlike avicenna,suhrawardī, fakhr al-dīn al-rāzī, naṣīr al-dīn al-ṭusī, and quṭb al-dīn al-rāzīaccepted the “identicality” of categorical and conditional propositions, while khūnajī,samarqandī, mīrdāmād, and mulla ṣadrā defended avicenna’s theory of “equivalence”by rejecting the theory of “identicality.” alongside these logical discussions, linguisticscholars such as sakkākī, and following him, taftāzānī, presented a new version of thetheory of “identicality” between categorical and conditional propositions, consideringthe antecedent of a conditional as a part of the consequent’s predicate and as one of itsadverbs or modifiers.