مختصات معنایی نظام فیض از دیدگاه فلوطین و ابن عربی

«نظریه فیض» از ابداعات فلوطین و پاسخی بر مساله‌ی صدور کثرات از واحد بود. از دیرباز تاکنون تبیین‌های متعددی از فیض، توسط حکما صورت پذیرفته است، اما تفسیر ابن‌عربی بسیار متفاوت است. پژوهشِ حاضر می‌کوشد مساله‌ی: مختصات معناییِ نظام فیض را با موازنه‌ی آرای افلوطین و ابن‌عربی و با بهره‌گیری از روشِ: توصیف و تحلیلِ ارسطویی بررسی کرده و آن را در دو سطحِ مولفه‌ها و مبانی، تطبیق و ارزیابی کند. هدف از انجام این پژوهش: کشف و استنباط مولفه‌های نظام فیض در دو دستگاه معرفتیِ فلوطین و ابن‌عربی است، به-طوری که ارتباط مبانی و آرای این دو نشان داده شود. یافته‌های تحقیق: حاکی از آن است که نظام فیضِ فلوطین و ابن‌عربی از نظر مبنا و بِنا تفاوت‌های بنیادین و ساختاریِ عمیقی دارند، به‌این صورت که ابن‌عربی توانسته است با طرح نظریه‌ی فیض در بستر وحدتِ شخصیِ وجود، تحلیل دقیق‌تر و جامع‌تری از آن ارائه دهد. مهم‌ترین دستاورد و شاخصه‌ی فیضِ ابن‌عربی را می‌توان در گذرِ او از کثرات هستی و تبیین عمیق از ربط حق با خلق، و میزانِ حضور و فاعلیتِ حق دانست.

the semantic coordinates of the system of grace from the perspectives of plotinus and ibn arabi

the theory of grace is one of the innovations of plotinus and serves as a response to the issue of the emergence of multiplicities from the one. throughout history, variousexplanations of grace have been provided by philosophers, but ibn arabi's interpretation is notably different. this research aims to examine the issue of the semantic coordinatesof the system of grace by balancing the views of plotinus and ibn arabi, utilizing themethod of aristotelian description and analysis, and evaluating it at two levels:components and foundations. the goal of this research is to discover and infer thecomponents of the system of grace within the two epistemological frameworks ofplotinus and ibn arabi, in such a way that the relationship between the foundations andviews of these two thinkers is demonstrated. the findings of the study indicate that thesystem of grace in plotinus and ibn arabi has fundamental and structural differences interms of both foundation and structure. specifically, ibn arabi has been able to presenta more precise and comprehensive analysis of grace by situating the theory within thecontext of the personal unity of existence. the most significant achievement andcharacteristic of ibn arabi's grace can be seen in his transition from the multiplicities ofbeing and his profound explanation of the relationship between the divine and creation,as well as the degree of presence and activity of the divine.