تحلیل و بررسی غایت‌گرایی اخلاقی از منظر محمد بن زکریای رازی

محمد بن زکریای رازی از اندیشمندان اسلامی است که صاحب اندیشه و آثار مختلف در حوزه‌های گوناگون علمی از جمله اخلاق بوده است. با وجود این تاکنون دیدگاه فلسفه اخلاقی وی کمتر تحلیل و بررسی گردیده و در برخی موارد نسبت‌هایی نظیر شبه‌اپیکوری یا عدم انسجام بین مواضع اخلاقی به وی داده شده است. این پژوهش در راستای بررسی دیدگاه وی در حوزه اخلاق هنجاری صورت گرفته و ضمن بررسی نسبت دیدگاه وی با انواع غایت‌گرایی، اندیشه وی را بررسی نموده است. تحلیل اندیشه اخلاقی رازی گواه آن است که وی غایت‌گرا بوده و تشبه به خدا را غایت اخلاق دانسته است؛ غایتی که البته ملازم با لذات دائمی اخروی است. بنابراین دیدگاه وی از نوع تشبه‌گرایی است و نسبت لذت‌گرایی اپیکوری به وی از دقت کافی برخوردار نیست. افزون بر این مواضع وی به صورت منسجمی قابل تفسیر است

an analytical study of ethical finalism from the point of view of mohammad ibn zakariya razi

mohammad ibn zakariya razi is one of the islamic thinkers who has various thoughts and works in various scientific fields including ethics. yet so far, his moral philosophy view has been less analyzed and in some cases he has been given attributes such as pseudo-epicureanism or lack of coherence between moral positions. this research has intended to study his viewpoint in the field of normative ethics and while examining the relationship between his viewpoint and types of finalism, his thought has been investigated. the analysis of razi’s moral thought proves that he was an idealist and considered the similarity to god to be the goal of morality. an end which is of course associated with the eternal pleasures of the hereafter. therefore, his point of view on the final goal of ethics lies in resemblance to god, and the relation of epicurean hedonism to him may not be counted accurate enough. in addition, his positions can be interpreted coherently