تبیین جامعه شناختی خشونت علیه همسر از دریچه نظریه کنش موقعیت مند

هدف اصلی این مقاله بررسی چرایی مبادرت افراد به خشونت علیه همسر با استفاده از تئوری کنش موقعیتمند است. بدین منظور با استفاده از نمونه 450 نفری از زنان و مردان متاهل مراجعه کننده به دادگاه‌های خانواده، مراکز بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی شهر رشت که به روش نمونه‌گیری در دسترس اننخاب شدند، مفروضه‌های تئوری کنش موقعیتمند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که اخلاقیات فردی ضعیف (ضریب بتا: 0.142)، خودکنترلی پایین (ضریب بتا: 0.180)، اخلاقیات موقعیتمند ضعیف (ضریب بتا: 0.131)، بازدارندگی ادراکی پایین (ضریب بتا: 0.198) تاثیر معناداری بر مشارکت افراد در خشونت علیه همسر دارند. همچنین، جنسیت (ضریب بتا: 0.187)، سن (ضریب بتا: 0.111-) و سطح تحصیلات (ضریب بتا: 0.223-) بر خشونت علیه همسر تاثیرگذار هستند. در ادامه ضریب تعیین مدل رگرسیونی نشان می‌دهد که متغیرهای مورد بحث قادرند 37 درصد از واریانس خشونت علیه همسر را پیش‌بینی نمایند. همچنین تمایل به جرم رابطه بستر مجرمانه و خشونت علیه همسر را تعدیل می‌کند. ﻨﺪ. در ﯾﮏ ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی ﮐﻠﯽ، ﻧﻈﺮﯾﻪ ﮐﻨﺶ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻣﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻄﺢ ﻓﺮدی، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺟﺮم )ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ( و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ )ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺮم ﺧﯿﺰ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ(، ﭼﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮای درک ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ اراﺋﻪ ﻣﯽدﻫﺪ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ، ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺗﻤﺎﯾﻼت ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ و ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺮمﺧﯿﺰ، اﺣﺘﻤﺎل درﮔﯿﺮ ﺷﺪن در رﻓﺘﺎر ﺧﺸﻮﻧﺖآﻣﯿﺰ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﻮﯾﺎ ﺑﯿﻦ اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ، ﮐﻨﺶ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻣﻨﺪ ﺑﯿﻨﺶﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪی را در ﻣﻮرد ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ اراﺋﻪ ﻣﯽدﻫﺪ و ﺑﺮ اﻫﻤﯿﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ، ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺗﻤﺎﯾﻼت ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ و ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺮمﺧﯿﺰ، اﺣﺘﻤﺎل درﮔﯿﺮ ﺷﺪن در رﻓﺘﺎر ﺧﺸﻮﻧﺖآﻣﯿﺰ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﻤﺴﺮ را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

sociological explanation of intimate partner violence through the lens of situational action theory

the main purpose of this article is to investigate why people engage in intimate partner violence (ipv) using situational action theory. for this purpose, using a sample of 450 married men and women referring to family courts, welfare centers, and the imam khomeini relief committee in rasht city, who were selected through available sampling, the assumptions of the theory were investigated. the results indicate that weak personal morality (beta coefficient: 0.142), low self-control (beta coefficient: 0.180), weak situational morality (beta coefficient: 0.131), low deterrence (beta coefficient: 0.198) have a significant effect on ipv. also, gender (beta coefficient: 0.187), age (beta coefficient: -0.111) and education level (beta coefficient: -0.223) have an effect on ipv. further, the regression model shows that the discussed variables are able to predict 37% of the variance of ipv. also, the crime propensity moderates the relationship between criminogenic setting and ipv. in a general conclusion, sat provides a comprehensive framework for understanding spousal violence by examining individual-level factors, such as the propensity for crime (ipv) and a criminogenic setting related to ipv. in this context, the mutual effect of criminal propensity and a criminogenic setting determines the probability of engaging in ipv. by considering the dynamic interaction between these elements, sat offers valuable insights into the complexity of ipv and emphasizes the importance of addressing individual characteristics and contextual factors in developing effective interventions and preventive strategies.