تجربه زیسته زنان از نقش‌های خانواده محور در محلات جنوب شهر تهران

رویکرد دولت‌ها در چند سال اخیر ارج نهادن به نقش زنان در خانواده بوده است. اما مطالعات صورت گرفته بیشتر به آسیب‌شتاسی اشتغال زنان پرداخته ‌است تا این‌که به نیازسنجی زنان خانه‌دار بپردازد. این در حالی است که بخش عمده‌ای از جمعیت زنان خانه‌دار هستند. از سوی دیگر سیاست‌گذاری در حوزه زنان بدون شناخت مستقیم مسائل ایشان کارامدی لازم را نخواهد داشت.از این‌رو پژوهش حاضر با روش پدیدارشناسانه و با ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، تجربه زیسته 20 زن ساکن در محلات جنوب شهر تهران را مورد بررسی قرار داده تا روایتی زنانه از خانواده سنتی به منظور شناخت مستقیم تجربه‌ها، نیازها و دغدغه‌‌های زنان خانه‌دار ارائه دهد.مصاحبه‌ها به روش ون منن تحلیل و سه مضمون اصلی تغییر در هرم قدرت، احساس دوگانه نسبت به زنانگی، سازشگری منفی و 8 خرده مضمون شامل نافرمانی فرزندان، افزایش عاملیت زنان درون خانواده، افزایش عاملیت زنان در روابط بیرون خانواده، عشق به خانواده، احساس نادیده گرفته شدن، آبروداری، ترس از آینده و احساس بی‌پناهی استخراج شدنتایج این مقاله حاکی از آن است خانواده سنتی نه گونه‌ای ایده‌آل برای تحقق نیازهای زنان است و نه الگوای ناکارآمد که می‌بایست طرد شود.  بهبود وضعیت زنان خانه‌دار منوط به ورود درست سیاستگذاران است، چرا که فرهنگ به‌صورت عرصه‌ای مستقل می‌تواند به کنش‌های زنان شکل دهد و خود را متناسب با شرایط جدید وفق دهد و تنگناهای قانونی را دور بزند. از طرفی قانون‌گذاری به نفع زنان بدون بسترسازی فرهنگی و تغییر نگرش‌های عرفی ناکارآمد خواهد بود.

the lived experience of women regarding family-centric roles in the southern neighbourhoods of tehran

recent governmental approaches have been focused on recognizing the role of women in families. however, most studies have primarily addressed the challenges of women's employment rather than assessing the needs of housewives, despite a significant portion of women being housewives. on the other hand, policymaking concerning women without a direct understanding of their issues will not yield the necessary effectiveness. this research employs a phenomenological approach and semi-structured interviews to explore the lived experience of 20 women residing in the southern districts of tehran, aiming to present a feminine narrative of the traditional family to directly understand the experiences, needs, and concerns of housewives. interviews were analysed using van manen's method, revealing three main themes: shifts in power dynamics, ambivalence toward femininity, negative coping strategies, and eight subthemes including children's disobedience, increased agency of women within the family, increased agency of women in external relationships, love for the family, feelings of being disregarded, suffocation, fear of the future, and a sense of helplessness. the results indicate that the traditional family neither provides an ideal model for meeting women's needs nor is it an ineffective pattern that should be abandoned. improving the situation of housewives is contingent upon informed policymaking, as culture can independently shape women's actions, adapt itself to new circumstances, and circumvent legal constraints. however, legislation in favour of women without cultural groundwork and without changing customary attitudes will be ineffective.