مطالعه پدیدارشناسی از بازنمایی معنایی تجربه فراغت در میان دختران نوجوان طبقات اجتماعی مختلف

اوقات فراغت فرصت خوبی برای خودشکوفایی، تجربه آزادی شخصی، بیان اجتماعی، روابط و تعاملات اجتماعی محسوب می‌شود و اهمیت آن به حدی است که رضایت از آن عامل مهم و موثری در تجربه رضایت از زندگی به‌شمار می‌رود. لذا، پژوهش حاضر با رویکرد پدیدارشناسی به مطالعه کیفی احساسات و ادراکات دختران نوجوان طبقات اجتماعی مختلف شهر تبریز درباره فراغت پرداخته است. روش نمونه‌گیری به صورت هدفمند و گلوله برفی بوده و برای این منظور، با 45 دانش‌آموز دختر از طبقات اجتماعی ضعیف، متوسط و مرفه مصاحبه نیمه‌ساختاریافته به‌عمل ‌آمد. مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و داده‌های به‌دست‌آمده به روش هفت مرحله‌ای کلایزی و به‌صورت دستی تحلیل شد. یافته‌های پژوهش بیان‌گر آن است که دانش‌آموزان از اوقات فراغت مناسب و برنامه‌ریزی‌شده‌ای برخوردار نیستند؛ متناسب با درک آنان، پنج مقوله اصلی شامل تحصیلی، خانوادگی، ساختاری، وابستگی مذهبی و عوامل اجتماعی – فرهنگی شناسایی شد که دربرگیرنده مفاهیم متعددی مشتمل بر سیزده خرده‌مقوله هستند. استفاده از نتایج حاصله در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های با هدف بهینه کردن اوقات فراغت گروه‌های مختلف اجتماعی به‌ویژه دختران نوجوان، مفید خواهد بود.

a phenomenological study of the semantic representation of leisure experience among adolescent girls of different social classes

leisure time is considered a good opportunity for self-actualization, experiencing personal freedom and social expression, relationships and social interactions, and its importance is so great that its satisfaction is considered as an important and effective factor in experiencing life satisfaction. the present research, with a phenomenological approach, has studied qualitatively the emotions and attitudes of adolescent girls of different social classes in tabriz city about leisure. the sampling methods were purposeful and snowball, and for this purpose, a semi-structured interview was conducted with 45 female students from poor, middle and wealthy social classes. the interviews continued until theoretical saturation was reached, and obtained data were manually analyzed using the seven-step claysey method. the findings of the research showed that adolescent girls don’t have proper and planned leisure time. according to their understanding, five main categories were identified: educational, family, structural factors, religious affiliation and socio-cultural factors, each of which includes numerous concepts including thirteen sub-categories. the results obtained will be useful in policies and planning to optimize the leisure time of different social groups, especially among adolescent girls.