ضرورت، ماهیت و روش استنطاق از منظر روایات اهل بیت(ع)‏

قرآن کریم دستورالعمل زندگی بشر تا روز رستاخیز است و لذا باید همواره پاسخگوی نیازهای وی باشد. لازمه این غرض، ‏جامعیت و جاودانگی این کتاب است که هر دو لازمه خاتمیتِ نبوت می‌باشند. یکی از انواع ارتباط با قرآن که اهل بیت(ع) ‏بر آن تاکید داشته و بر لزوم آن تصریح نموده‌اند، استنطاق است. «به نطق آوردن کلام الهی» یعنی حضور جدی این متن ‏صامت در جوامع بشری، و حلّ معضلات و دغدغه‌ها، و ایفای نقش. استنطاق به معنای «عرضه سوالات به قرآن و دریافت ‏پاسخ» امری فراتر از تفسیر ترتیبی، تفسیر قرآن به قرآن، و تاویل قرآن است و با آن‌ها تفاوت ماهوی دارد. چه، این تعامل‌ها ‏از متن قرآن آغاز می‌شود ولی شروع استنطاق، از متن جامعه و مشکلات آن است.‏با این وجود، تفسیر به رای نیز نیست، زیرا مستنطق با سوال به سراغ قرآن می‌رود، نه با جواب. از سوی دیگر، اگرچه ‏سطح اعلای استنطاق خاصّ اهل بیت(ع) است، ولی به دلایل متعدد، منحصر در ایشان نمی‌باشد. این پژوهش ضمن ‏پرداختن به میزان کاربرد رواییِ واژه استنطاق به طور کلی و نیز استنطاق قرآن، با اشاره به نظریه شهید صدر در تفسیر ‏موضوعی، مسایل مرتبط را با روش تحلیلی-توصیفی مورد دقّت قرار می‌دهد.‏