تفسیر روانشناسانه گزاره قرآنی «فَفِرّوا اِلی الله»

فهم روانشناختی متن دینی، گونه‌ای از فهم است که براساس رویکرد روانشناسی به تبیین مفاهیم آن می‌پردازد. این نوع فهم می‌تواند با تفسیر روانشناختی مورد نظر امین الخَولی، به عنوان یکی از مولفه‌های مکتب ادبی تفسیر قرآن کریم، ارتباط داشته باشد. عدم فهم ملموس و عینی و اکتفاء به نکات انتزاعی در تفسیر آیه «فَفِرّوا الی الله»، موجب شده تا مفاهیم آن از حوزه کاربرد در زندگی انسان، خارج شود. به منظور کاربردی نمودن گزاره قرآنی مذکور و ارائه تفسیری روانشناسانه از آن، پژوهش پیش رو با استفاده از روش فهم روانشناختی تک متن و روش پژوهش در مفاهیم یک آیه در پرتو سوره شکل گرفته است. توجه در گزاره «فَفِرّوا الی الله» در سیاق آیات سوره ذاریات، مسئله «نوع مواجهه با حقایق عالم» را برای انسان بازنمایی می‌کند. براساس یافته‌های به‌دست آمده، انسان می‌تواند دو نوع مواجهه با حقایق موجود در عالم داشته باشد؛ مواجهه اصیل و الهی با الگویی خاص از بینش، گرایش و کنش؛ و مواجهه غیر اصیل و غیر الهی که الگوی بینشی، گرایشی و کنشی متفاوتی را شامل می‌شود.  مواجهه اصیل و الهی براساس توصیه موجود در آیه، نوید بخش «نجات و رهایی» برای انسان است ومبتنی برآن الگوی نظری نجات و رهایی تبیین می‌شود.

psychological interpretation of the qurānic statement fa firrū ilā allāh

psychological understanding of a religious text explains its concepts based on the psychological approach. this type of understanding can be related to the psychological interpretation intended by amīn al-khūlī, as one of the components of the literary school of interpretation of the holy qurān. the lack of concrete and objective understanding and satidfied with the abstract points in the interpretation of the verse so flee to god: fa-firrū ilā allāh has caused its concepts to be out of the scope of application in human life. in order to apply the mentioned qurānic statement and provide its psychological interpretation,the present research has been formed by using two methods of psychological understanding of a single text and methods of research on the concepts of a verse in the light of sūrah. in the context of the verses of the holy sūrah al-dhāriyāt, attention to the statement fa-firrū ilā allāh represents the problem of the type of encounter with the truths of the world for humans. based on the findings, humans can face two types of truths in the world; authentic and divine encounter with a specific pattern of insight, tendency and action; and the non-authentic and non-divine encounter that includes a different pattern of insight, tendency and action. based on the recommendation in the verse, the authentic and divine encounter is the promise of salvation and liberation for humans, and based on that, the theoretical model of salvation and liberation is explained.