سیر تطور آرای مفسران دربارۀ آیات مرتبط با الوهیّت و بُنُوَّت حضرت عیسی(ع)

مسئله اعتقاد مسیحیان به الوهیت و بُنوّت حضرت عیسی(ع) بدین معنا که این پیامبر الهی را خدا، پسر خدا یا خدای پسر می‌خوانند از موضوعات بسیار مهمی است که مفسران قرآن کریم تلاش نموده‌اند به نقد و بررسی آن بپردازند. در این پژوهش قصد آن داریم که سیر تطور آرای مفسران در پرداختن و نقد این مسئله را واکاوی نموده و نشان دهیم چه تحولاتی در فهم مفسران نسبت به این انگاره تاریخی ایجاد شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مفسران دوره متقدم صرفاً به ابطال این نظریه پرداخته و مفسران دوره میانه نیز با تاکید بر شرح آیات و بدون مراجعه به منابع دینی مسیحیان، فقط به غیرعقلانی بودن این نظریه اکتفا کرده‌اند، اما مفسران دوره معاصر ضمن بررسی دقیق منابع مسیحیت و مناظره با عالمان آنها، تلاش نموده‌اند تا زمان و چگونگی ایجاد این انحراف اعتقادی در نصاری را نشان داده و دلایل ابطال آن را به صورت مستند، بیان نمایند.

the evolution of commentators’ opinions about the verses related to the divinity and being the son of god jesus (pbuh)

the issue of christians’ belief in the divinity and goodness of jesus (pbuh) - in the sense that they call this divine prophet god, the son of god, or the son of god - is one of the most important issues that commentators of the holy quran have tried to criticize. in this research, we intend to examine the evolution of the qur’an commentators’ opinions in addressing and criticizing this issue and show what changes have been made in the commentators’ understanding of this historical concept. the results of the research show that the commentators of the early period only disproved this theory, and the commentators of the middle period, by emphasizing the explanation of the verses and without referring to the christian religious sources, only limited themselves to the irrationality of this theory, but the commentators of the contemporary period, while carefully examining the sources of christianity and talking with their scholars, they have tried to show the time and how to create this belief deviation in christianity and express the reasons for its cancellation in a documented way.