مطالعه تطبیقی میزان اعمال در قیامت با تکیه بر نظرات سید هاشم بحرانی و فخر رازی

توزین اعمال در جهان آخرت بر اساس آیات قرآن و روایات ائمه معصومین(ع) امری حتمی است که جهت حسابرسی اعمال انجام می شود. میزان در قیامت برای تعیین مقدار و ارزش کارهای نیک و گناهان نصب شده است و با آن حسنات و سیئات سنجیده می شود. در رابطه با میزان دو دیدگاه وجود دارد. بحرانی صاحب تفسیر ماثور «البرهان فی تفسیر القرآن» میزان را در معنای مجازی به کار برده است. در مقابل فخر رازی صاحب «تفسیر کبیر» معتقد به میزان محسوس است که اعمال بندگان در قیامت با آن سنجیده می شود. در هر دو دیدگاه نسبت به کیفیت سنجش اعمال و حقیقت میزان اختلاف نظرهای فراوانی وجود دارد، از این رو تلاش برای رسیدن به برداشتی استوارتر در این زمینه ضروری است. این نوشتار درصدد است با روش توصیفی تحلیلی به تبیین نظرات سید هاشم بحرانی و فخر رازی درباره حقیقیت و چیستی میزان، سبکی و سنگینی اعمال در قیامت و معانی مجازی مطرح شده برای میزان بر اساس آیات و روایات بپردازد.

a comparative study of the rate of deeds in the resurrection based on the views of seyed hashem bahrani and fakhr razi

weighing deeds in the hereafter according to the verses of the qur’an and the narrations of the imams is a definite thing that is done to account for deeds. the measure is set on the day of resurrection to determine the amount and value of good deeds and sins, and it is used to weigh the good and the bad. there are two views on the extent. bahrany, the author of the effective commentary al-burhan fi tafsir al-quran has used the measure in the virtual sense. on the other hand, fakhr-e-razi, the owner of taqsir kabir, believes in the tangible extent to which the deeds of the servants will be measured on the day of resurrection. there are many differences in both views on the quality of measuring deeds and truth, so it is necessary to try to reach a more stable understanding in this area. this article tries to explain the views of seyyed hashem bahrany and fakhr-e-razi about the truth and what is the amount, lightness, and weight of deeds in the resurrection based on verses and hadiths with a descriptive-analytical method.