تاریخ‌گذاری روایات آغاز نزول وحی بر پیامبر اسلام (ص) در جوامع روایی اهل‌ سنت

در منابع روایی اهل سنت، روایاتی دربارۀ چگونگی آغاز نزول وحی با طرق متعدد و متون مختلف آمده است. در این پژوهش با استفاده از شیوه های مختلف تاریخ گذاری احادیث (یافتن در کهن ترین منبع، تحلیل سندی، تحلیل سندیمتنی)، خاستگاه تاریخی و جغرافیایی و سیر تطور تدریجی این روایات تبیین می شود.علاوه براین، یافته های پژوهش حاکی از این است که برخی از تحریرهای این روایات که به دلایل مختلف جعلی تلقی می شوند، در ابتدا توسط عایشه یا عبیدبن عمیر و ابومیسره همدانی، در دو تحریر بسیار متفاوت قبل از سال های 58، 63 و 68 هجری، در راستای سیاست های زبیریان و بنی امیه جعل و در مدینه، کوفه و مکه نشر یافته است. تحریر ابومیسره به دلیل عدم شهرت وی، ارسال روایت وی و کم اهمیت بودن کارکرد آن رواج چندانی نیافت. اما تحریرهای عایشه و عبید که منشا واحدی دارند، توسط زهری به صورت گسترده در شام، بصره و مدینه نشر یافت. با توجه به نسبت عایشه و عبید با آل زبیر و زهری با امویان می توان گفت مهم ترین هدف این روایات به هنگام پیدایی فضیلت‌تراشی برای زبیریان، و در مرحلۀ نشر توسط زهری با ایجاد تغییراتی در متن، کاستن از شان و عظمت پیامبر بوده است.

Dating the Traditions of Prophet’s First Revelation in Sunni Collections Societies

A number of traditiins with different matns and Isnads are found in Sunni collections concerning prophet’s first revelation. In this article, using different methods of dating hadiths (first appearance in the sources, content analysis, Isnad analysis Isnadmatn analysis) the historical and geographical origins and the gradual evolution of these traditions are explained. Furthermore, the findings of the research indicate that some of these narrations, which for various reasons are considered fabricated, were first forged by ʿĀʾisha or ʿUbayd Ibn ʿUmayr and Abū Maysara Hamidānī, in two very different versions before the years 58, 63 and 68 AH, in line with the policies of the Umayyads and Zubayrids and spread in Medina, Kufa and Mecca. Abū Maysara’s version did not become very popular due to his lack of fame, the broken chain of transmission and the insignificance of it’s function. But ʿĀʾisha and ʿUbayd’s versions, which have a single origin, were widely spread by Zuhri in Syria, Basra, and Medina. Considering the relationship of ʿĀʾisha and ʿUbayd with Zubayrids and Zuhri with the Umayyads, it can be said that the most important purpose of these traditions at first was forging virtue for Zubayrids And in the stage of spread by Zuhri,by making changes in the text are representing an ungraceful image of the prophet.