ارزیابی حدیث به روش «تحلیل فهرستی»: دیدگاه ها و مبانی

تحلیل فهرستی یکی از روشهای نوین در اعتبارسنجی حدیث است که از ابتکارات آیت الله سید احمد مددی است. بیش از یک دهه است که نگاشته‌هایی علمی در تبیین تحلیل فهرستی ارائه شده است. اما در این نوشته‌ها این روش کیفیکمی در ارزیابی حدیث، فروکاسته یا فراافزوده شده است. در این مقاله که به روش توصیفیتحلیلی است، دو برداشت ارائه شده در این نوشته‌ها گزارش شده‌، ارائه و بررسی و نقد می‌گردد. در برداشت اول، هدف نهایی تحلیل فهرستی بازسازی کتابهای حدیثی قدیمی است و اعتبارسنجی حدیث از فوائد جانبی آن است. در برداشت دوم، تحلیل فهرستی مساوی منبع‌یابی روایت است و اعتبار حدیث برابر اعتبار منبعی است که در آن آمده است. بنا بر دیدگاه این مقاله، تحلیل فهرستی روشی در اعتبارسنجی حدیثی است که منبع‌یابی و یافتن اعتبار منبع بخشی از آن است. تحلیل فهرستی بر این اساس است که اغلب روایات شیعه در بستر نوشتار نقل شده‌اند و بنابراین باید اعتبارسنجی بر اساس ارزیابی نوشتار باشد و از ابزارهای متناسب با این نوع ارزیابی استفاده گردد که مهم‌ترین ابزار موجود فهرستها می‌باشند.

Evaluation of Hadith by List Analysis Method: Views and Basics

List analysis is one of the new methods in validating hadith, which is one of the initiatives of Ayatollah Seyyed Ahmad Madadi. For more than a decade, scientific writings have been presented to explain list analysis. But in these writings, this qualitativequantitative method in evaluating the hadith has been reduced or increased. In this descriptiveanalytical article, the two interpretations presented in these writings are reported, presented, reviewed and critiqued. In the first impression, the ultimate goal is to analyze the list of reconstructions of old hadith books, and the validation of the hadith is one of its side benefits. In the second interpretation, the analysis of a list is equal to the source of the narration, and the validity of the hadith is equal to the validity of the source in which it is mentioned. From the point of view of this article, list analysis is a method in validating a hadith in which locating and finding the source is part of it. List analysis is based on the fact that most of the Shiite narrations have been quoted in the context of the text, and therefore validation should be based on the evaluation of the text, and tools appropriate to this type of evaluation should be used, which are the most important tools in the lists.