مبانی و پیش‌فرض‌های فضل‌ الرحمان در کتاب مضامین اصلی قرآن

سخن از جاودانگی پیام قرآن در عین تطبیق با شرایط تاریخی عصر نزول برای قرآن‌پژوهان معاصر، جایگاه ویژه‌ای دارد. بر همین اساس، آراء و رویکردهای نواندیشان، محل منازعه بین اندیشمندان مسلمان و غیر مسلمان شده است. در این میان، فضلالرحمان فیلسوف و نواندیشی است که با اتکا به علوم فلسفه، فقه و کلام اسلامی در پی رفع تقابل اسلام و کارآمدی قرآن با دنیای مدرن بوده است. مضامین اصلی قرآن که به گزارش مضامین قرآن با رویکرد کل‌نگرانه با نگاهی نو اختصاص دارد، بی آن‌که سخنی از تفاسیر کلاسیک به میان آورد، از خود قرآن برای فهم قرآن بهره برده و از این رهگذر، روح اصلی قرآن «اخلاق قرآنی» را نشان داده است. لذا می‌توان گفت روش فضل‌الرحمان در فهم آیات، توجه به زمینه‌ی تاریخی نزول آیه و پیام منسجم آن است. پژوهش حاضر به دنبال این است که از طریق توصیفی – تحلیلی به این سوال پاسخ دهد که مبانی فضل‌الرحمان در بیان برخی دیدگاه‌های اعتقادی و فقهی او در این کتاب چیست؟ در راستای پاسخ به این سوال، دستاوردهای این پژوهش در چهار مبنای: تاریخ‌گرایی، اخلاق‌گرایی، تجددگرایی و عینی‌گرایی مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است.

A Study of the Principles and Presuppositions of Fazl alRahman in the Book of the Main Themes of the Qur’an

Talking about the immortality of the message of the Qur’an, while adapting to the historical conditions of the age of revelation, has a special place for contemporary scholars. Accordingly, the views and approaches of modern thinkers have become a point of contention between Muslim and nonMuslim thinkers. In the meantime, FazlurRehman is a philosopher and modernist who, relying on the sciences of Islamic philosophy, jurisprudence and theology, has sought to resolve the conflict between Islam and the effectiveness of the Qur’an with the modern world. The main themes of the Qur’an, which is devoted to the report of the themes of the Qur’an with a holistic approach with a new look, without mentioning the classical interpretations, used the Qur’an itself to understand the Qur’an and thus showed the main spirit of the Qur’an Qur’anic ethics. Is. Therefore, it can be said that Fadl alRahman’s method in understanding the verses is to pay attention to the historical context of the revelation of the verse and its coherent message. The present study seeks to answer the question through descriptiveanalytical that what are the principles of FazlurRehman in expressing some of his doctrinal and jurisprudential views in this book? In order to answer this question, the achievements of this research have been studied and explained in four bases: historicalism, ethicism, modernism and objectivism.