واکاوی روایات مناقشه‌برانگیز زنان در تفسیر آیه14 آل عمران

مفسران در بهره‌گیری از روایت در تفسیر آیه 14 سوره آل عمران عملکردی متفاوت از یکدیگر دارند. برخی از آنان متذکر روایات ذم و برخی دیگر به نقل روایات مدح و ستایش زنان پرداخته‌اند. روایات ذم، زن را ریسمان شیطان و عاملی در فتنه و ابتلاء مردان توصیف می‌کنند و لزوم ایجاد محدودیت‌هایی برای ارتباط زنان با مردان را مطرح می‌سازند. در مقابل روایات مدح، با ترسیم چهره‌ای مثبت از زن، آن را برترین لذت دنیوی و اخروی و زن صالح را بهترین متاع دنیا معرفی می‌کنند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مفسران دو سیاق مختلف برای آیه در ذم لذائذ یا مدح‌ آن‌ها در نظر گرفته‌اند. روایات مدح با رویکردی ترغیبی به لذائذ دنیوی، همسو و موید آیه در ضرورت بهره‌مندی از نعمات و لذائذ دنیوی و وسیله پنداشتن آن‌ها در جهت رسیدن به نعمات و لذائد اخروی هستند؛ اما روایات ذم، با ارائه تصویری نامناسب از زن، رویکرد ترهیبی دارند و همسو با مفهوم آیه به نظر نمی‌رسند. در میان تفاسیری که در ذیل آیه به نقل روایت پرداخته‌اند، تفاسیر اجتهادی تمایل بیشتری به ذم لذائذ داشته و برعکس اکثر تفاسیر اثری، ممدوح بودن این لذائذ را مدنظر قرار دادهاند. مقاله حاضر به روش توصیفی تحلیلی در صدد بررسی و نقد عملکرد مفسران و اعتبار سنجی روایات ذیل آیه 14 سوره آل عمران است.

Exploring Controversial Women’s Traditions in the Commentary of Verse 14 of Surh AleEmran

Commentators have a different performance in usage of traditions in interpreting of verse 14 of Surah AleEmran. Some of them mentioned the blaming traditions of women and others quoted the praise traditions. Blaming Traditions, introducing the women as string of Satan and instrument for sedition and temptation of men. Thus, these traditions recommend a limited relationship between men and women. In contrast, the praise traditions, drawing a positive approach to the woman and described it as the highest earthly pleasure and introducing the righteous woman as the best thing in the world. Prophetic traditions with the praise approach are in line with the necessity of enjoying of the blessings and worldly pleasures and the means to conceive them in order to attain the blessings and pleasures of the Hereafter, But the traditions of blaming, with an inappropriate portrayal of the woman, are in a deliberate approach and do not seem to fit the concept of the verse. Among the interpretations using traditions for interpreting of the verse 14, Exertional interpretations tend to be more pleasing to blaming traditions, but in the most of traditional interpretations, the enjoyment of this pleasure has been taken into account. This article is a descriptive study that examines the performance of commentators in using of traditions as main source for interpreting of the verse 14 of Surah AleEmran.