بنات الله و چالش ارزش گذاری جنسیتی ایشان در قرآن کریم
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
محققیان زهرا
|
|
منبع
|
مطالعات قرآن و حديث - 1398 - دوره : 13 - شماره : 1 - صفحه:51 -81
|
|
چکیده
|
اصطلاح «بنات الله» انگارهای تاریخی است که در میان مردمان باستان از جمله اعراب عصر پیامبر اکرم(صل الله علیه و آله) سابقهای دیرینه داشت و آیینها و سنتهای مختلفی را نیز رقم زده بود. تقبیح شدید قرآن کریم نسبت به این انگاره تاریخی و سپس انهدام این خدابانوان در دوره اسلامی موجب آن گردیده تا محققان و اندیشمندان مختلف، از مفسران مسلمان گرفته تا پژوهشگران غربی، در مورد ماهیت و هویت این الهگان در اندیشه دینی اعراب جاهلی و کارکردهای ایشان در قرآن کریم تاملاتی داشته باشند. در این میان، یکی از چالشهای قابل توجه چالش جنسیتی این الهگان است که ممکن است در بادی امر موهم شرانگاری جنس مونث تلقی شود و از آنجا جنسیت به عنوان عاملی اساسی در طرد ایشان توسط قرآن به شمار آید. درحالیکه دشوار است در آموزههای قرآنی بین جنسیت مادینه و ارزشگذاری منفی رابطهای مستقیم برقرار گردد؛ به همین دلیل در این پژوهش برآنیم براساس یک شناخت فرهنگی پیشااسلامی پیرامون موقعیت زن در ساختار اجتماعی و نیز نظام مذهبی عرب جاهلی، به واکاوی آیات قرآن کریم ذیل بنات الله بپردازیم و بدین طریق راهی برای برون رفت از این چالش تفسیری بیابیم. میتوان با تکیه بر مستندات ادعا کرد باوجود آنکه پیشفرض نقادان امروزی آن است که در قرآن رویکرد مردسالارانه حاکم است اما واکاوی آیات مرتبط با بنات الله و بتهای مادینه مشرکان نشان میدهد که موضع قرآن کریم در قبال ارزشگذاری جنسیت مادینه این دختران، امری حساس بوده و از داوری منفی نسبت به کلیت جنس زن و شرانگاری آن پرهیز جدی داشته است.
|
|
کلیدواژه
|
بنات الله ,دختران خداوند ,سوره نجم ,جنس مونث
|
|
آدرس
|
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, گروه علوم قرآن و حدیث, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
z.mohagheghian@ihcs.ac.ir
|
|
|
|
|
|
|