تفسیر بینامتنی از آیۀ 69 سورۀ احزاب بر اساس ترجمههای آلمانی و عبری قرآن کریم
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
عیوضی حیدر
|
|
منبع
|
مطالعات قرآن و حديث - 1396 - دوره : 11 - شماره : 1 - صفحه:87 -109
|
|
چکیده
|
آیۀ 69 سورۀ احزاب مومنان را از تکرار آنچه موجب آزار موسی میشد، نهی میکند: «یا اَیهَّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَکُونُواْ کاَلَّذِینَ ءَاذَوْاْ مُوسىَ فَبرَّاَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُواْ وَ کاَنَ عِندَ اللَّهِ وَجِیهًا» با این حال آیه تصریحی راجع به مطالبی که برخی با گفتن آن موسی را میآزردند، ندارد و تنها به عبارت «مما قالوا» اکتفا شده است. منابع تفسیری چهار وجه را در این رابطه برشمردند: الف) تهمت قتل هارون؛ ب) انتساب مسائل غیر اخلاقی به وسیله قارون؛ ت) انتساب مشکل جسمی؛ ث) تهمت سحر و جادو. از سوی دیگر، بسیاری از مفسران معتقدند این آیه به برخی جریانسازیها در پی ازدواج رسول خدا(ص) و همسر مطلقه زید بن حارثه اشاره دارد. به نظر میرسد، نخستین بار ساموئل گونتر وال در بازنویسی ترجمۀ آلمانی قرآن اثر بویزن، در یک پاورقی مناسبترین وجه برای تفسیر این آیه را واقعۀ مطرح در سِفر اعداد: 12 دانسته که ماجرای اعتراضها به ازدواج موسی و صفوره را شرح میدهد؛ چه اینکه براساس یک سنت کهن عبرانیان مجاز به ازدواج با اقوام دیگر نبودند و صفوره از مدیانیها بود. آبراهام گایگر این کشف گونتر وال را اندکی بسط داد و از این طریق به ترجمههای آلمانی و عبری راه یافت. مقاله حاضر با تفصیل بیشتر، این موضوع را به عنوان یک تفسیر بینامتنی مورد بررسی قرار داده است.
|
|
کلیدواژه
|
سورۀ احزاب، حضرت موسی(ع)، حضرت محمد(ص)، ازدواجهای پیامبر، بینامتنیت.
|
|
آدرس
|
پژوهشگاه دارالحدیث قم, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
heidareyvazi@yahoo.com
|
|
|
|
|
|
|