اندیشه تشکیلاتی علامه مصباح یزدی و امتداد آن در مدیریت حوزه علمیه

فعالیت ‌های اجتماعی هدفمند، هنگامی که با تفکر تشکیلاتی و نظم از پیش طراحی ‌شده پیش برود، بستر موفقیت بیشتری خواهد داشت. فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی حوزه علمیه نیز در عرصة اندیشه تشکیلاتی می‌تواند سریان بیشتری در جامعه پیدا کند. ازاین‌رو برخی از اندیشمندان حوزه‌ همچون علامه مصباح یزدی کوشیده‌اند اقدامات خود را به‌صورت منظم و سازمان‌دهی‌شده در حوزة علمیه دنبال کنند. این پژوهش با روش کیفی به بررسی نظام فکری و اقدامات عملی علامه مصباح یزدی در حوزة مدیریت تشکیلاتی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که الگوی مدیریتی ایشان بر اصول «تکلیف‌گرایی دینی و مدیریت بر مبنای وظیفه شرعی»، «عقلانیت سیستمی»، «نگاه کل‌نگر به مدیریت با در نظر گرفتن تحول و سیال بودن پدیده ‌های انسانی»، «انعطاف‌پذیری سازمانی»، «ترکیب هوشمندانه سنت و نوآوری در مدیریت» و «مسئولیت اجتماعی نهاد دینی» استوار است. مطالعه تطبیقی اقدامات عملی ایشان موید آن است که این الگو توانسته میان سنت حوزه و نیازهای مدیریت نوین پیوند برقرار کند. مقالة حاضر تحلیلی از سبک مدیریتی ایشان با استناد به مبانی دینی، به‌عنوان یک نظریة بومی مدیریت اسلامی ارائه داده است.

allamah misbah-yazdi's organizational thoughts and its extension in the management of the seminary

purposeful social activities, when pursued with organizational thought and pre-established order, cultivate a more conducive environment for success. the educational and cultural activities of the seminary (hawzah 'ilmiyyah) can also attain greater societal permeation within the domain of organizational thought. consequently, certain scholars within the seminary, such as allamah misbah-yazdi, have endeavored to conduct their activities in a systematic and organized manner within the seminary context. this research, employing a qualitative method, examines the intellectual framework and practical measures of allamah misbah-yazdi in the field of organizational management. the findings reveal that his managerial model is predicated on the principles of religious duty-orientation and management based on religious obligation, systemic rationality, a holistic view of management considering the evolution and fluidity of human phenomena, organizational flexibility, the intelligent combination of tradition and innovation in management, and the social responsibility of the religious institution. a comparative study of his practical measures corroborates that this model has successfully bridged the traditional seminary ethos and the exigencies of modern management. the present article offers an analysis of his managerial style, substantiated by religious principles, as an indigenous theory of islamic management.