تبیین بنیادهای نظری حجاب مبتنی‌بر دو نظام فطری و تخیلی در نظریه‌ علامه طباطبائی

تبیین عقلانی و بنیادی حجاب یکی از بهترین راه‌های پذیرش اجتماعی آن است که با رویکردهای مختلفی قابل انجام می‌باشد. رویکرد این مقاله تبیین شناختی عقلانی حجاب با نظر به بنیادهای نظری آن مبتنی‌بر دو نظام فطری و تخیلی انسان در دیدگاه علامه طباطبائی است. روش این تحقیق، تحلیلی اسنادی است که با مراجعه به منابع اسلامی، به‌ویژه تفسیر المیزان، به بررسی نظری در موضوع حجاب پرداخته‌ایم. بنیادهای نظری و گرایشی حجاب در جهان فطری و حقیقی با مولفه‌هایی از قبیل زندگی توحیدی، تطهیر انسانی، پیوند با عبادت، معرفت و محبت الهی، و جهت‌دهی میل به «دیده شدن» از غیرخدا به‌سوی خدا، سروکار دارد. این در حالی است که بنیادهای نظری و گرایشی بی‌حجابی در جهان تخیلی و طبیعی با مولفه‌هایی از قبیل قوه‌ وهم و خیال، قوه‌ شهوانی و اهمیت‌یابی بدن‌نمایی پیوند می‌خورد. این تحقیق مبتنی‌بر دو مفهوم بنیادین «نظام فطری» و «نظام تخیلی»، که نگاهی بین‌رشته‌ای از فلسفه تا علوم اجتماعی است، کمتر مورد توجه محققین بوده است.

explaining the theoretical foundations of hijab based on innate and imaginal systems in allamah ṭabāṭabā’ī’s theory

among the most effective ways to foster the social acceptance of hijab is a rational and foundational explanation of it which can be done through different approaches. based on allamah ṭabāṭabā’ī’s theory of innate and imaginal human systems, this article adopts a rational-cognitive approach to hijab. through analytical-documentary methods and references to islamic sources, particularly tafsīr al-mīzān, the study explores the theoretical bases of hijab in the innate and real world, which include components such as monotheistic life, human purification, worship, divine knowledge and love, and redirecting the desire for ostentation from people to god. on the other hand, the theoretical bases of hijab in the imaginal and real world include fantasy, sensuality, and bodily exhibition. this interdisciplinary framework, which bridges philosophy and social sciences, offers novel insights into hijab’s theoretical underpinnings.