قرآن و مسئلۀ خفای خداوند در برهان اختفای الهی شلنبرگ

برهان اختفای الهی به‌روایت شلنبرگ یکی از براهین علیه خداباوری است. در قرآن کریم آیاتی در مورد قوم بنی‌اسرائیل و درخواست آنان برای ادراک آشکارگی خداوند و همچنین آیات سورۀ مبارکۀ ضحی و قسم خداوند مبنی بر عدم غیبت خداوند از پیامبر آمده است. این آیات مسئلۀ خفای‌الهی و عملکرد خداوند را در تقاضای انسان برای آشکارگی الهی تبیین می‌کنند. خداوند در پاسخ درخواست آشکارگی و عدم اختفا، هرگونه آشکارگی بصری و حسی را مطلقاً نفی می‌کنذ؛ اما مشاهدۀ حسی و بصری تجلی خود را نفی نمی‌کند. بنابراین از دیدگاه قرآن، بین ایمان به خدای شخصی‌وار و آشکارگی او برای مومنان هیچ ضرورت منطقی وجود ندارد. نه آشکارگی خداوند با اعتقاد به خدای «شخصی‌وار کامل» تلازم دارد و نه اختفای الهی با آن متناقض است. اختفای الهی در نگاه قرآن یکی از سنت‌های خداوند است که نتیجۀ آن رشد معنوی و جستجوی عمیق‌تر حقیقت است و هرگاه قومی یا فردی صادقانه در جستجوی آشکارگی خداوند باشد، خداوند مطابق سنن خود، واقعه‌ای برای آنان پدید خواهدآورد تا بتوانند وجود او را در وقایع به‌طور حسی دریابند و با توجه به همگانی بودن سنن الهی، امکان ندارد کسی صادقانه در پی درک آشکارگی خداوند باشد و خداوند در پاسخ به این درخواست سکوت کند.

quran and the issue of divine hiddenness in john schellenberg’s divine hiddenness argument

john schellenberg’s divine hiddenness argument is one of the contemporary proofs against belief in god. the quran contains verses regarding the children of israel and their request for god’s clear manifestation، as well as verses in surah ad-dhuha and god’s oath declaring that god is never absent from the prophet (pbuh). these verses explain the issue of divine hiddenness and god's response to human demands for divine manifestation. god absolutely denies any form of visual or sensory manifestation، but does not deny the sensory and visual perception of his divine manifestation (tajalli). therefore، from the quranic viewpoint، there is no logical necessity linking belief in a personal god with god’s overt visibility to believers; neither is god’s visibility logically connected to the belief in a “complete personal god،” nor is divine hiddenness contradictory to it. divine hiddenness، according to the quran، is among god’s established divine laws (sunnat)، resulting in spiritual growth and a deeper search for truth. whenever an individual or a people sincerely seek god’s manifestation، god، according to his laws، creates an event for them to perceive his existence sense-perceptually in occurrences. due to the universality of divine laws، it is impossible that anyone sincerely seeking god’s manifestation is met with divine silence.