شناسایی چارچوب و مدل مفهومی کسب‌وکار در توسعه میادین نفت‌وگاز: رویکردی مبتنی بر زنجیره ارزش

هدف: در تجزیه‌وتحلیل زنجیره ارزش در سطح صنعت، شناسایی چارچوب کسب‌وکارها و روابط تامین‌کننده/ مشتری از اهمیت بالایی برخوردار است. صنعت نفت‌وگاز بزرگ‌ترین تامین‌کننده انرژی و بخش اقتصادی کشور است. زنجیره ارزش در صنعت نفت‌وگاز از مرحله اکتشاف تا مصرف نهایی دامنه وسیعی از بازار و کسب‌وکارها را در بر می‌گیرد. در این پژوهش، نمای کلی زنجیره ارزش این صنعت ترسیم و ساختار دولتی و خصوصی و همچنین سیاست‌گذاران و صاحبان منافع آن مشخص شد. روش‌شناسی: به کمک خبرگان و بهره‌گیری از روش دلفی، چارچوب کلی کسب‌وکارها، اهداف و شاخص‌های عملکردی بنگاه و عوامل موثر بر آنها شناسایی شد. در ادامه یک مدل مفهومی برای ارزیابی کسب‌وکارهای توسعه میدان بر‌اساس اهداف بنگاه، عوامل موثر بر اهداف، پیوند میان کسب‌وکارها و دوره‌های زمانی توسعه داده شد. یافته‌ها: چارچوب نهایی‌شده‌ کسب‌وکارهای بخش توسعه میادین نفت‌وگاز در زنجیره ارزش نفت‌وگاز در چهار سطح مختلف و مشتمل بر 52 کسب‌وکار فعال ترسیم شد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که در مدل مفهومی ارائه‌شده هفت هدف اصلی و 11 عامل در سه بخش کلی شامل عوامل تاثیرگذار مستقیم، عوامل ناشی از پیوند میان کسب‌وکارها و عوامل کلان خارج از صنعت برای هر بنگاه فعال در این بخش از صنعت در نظر گرفته می‌شود.

identifying the framework and a business conceptual model for the oil and gas fields development: value chain approach

objective: in analyzing the value chain at the industry level, it is very important to identify the framework of businesses and supplier/customer relationships. the oil and gas industry is the largest energy supplier and economic sector of the iran. the value chain in the oil and gas industry includes a wide range of markets and businesses from the exploration to the consumption. in this research, the overview of the value chain of this industry was drawn and the government and private structures as well as policy makers and its stakeholders were determined.methodology: with the help of experts and using the delphi method, the general framework of businesses, the goals and performance indicators of a firm and the factors affecting them were identified. next, a conceptual model was developed to evaluate field development businesses based on the firm's goals, factors affecting the goals, business graftings, and time periods.findings: the finalized framework of field development businesses in the oil and gas value chain was drawn at 4 different levels includes 52 active businesses.conclusion: the results showed that in the presented conceptual model, 7 main goals and 11 factors are considered in three general categories, including direct influencing factors, factors caused by the business graftings, and macro factors from the outside of industry for each enterprise present in this sector of the industry.