التحول الفکری والثقافی فی نظام لغه القرآن على ضوء منهج مدرسه بون الدلالیه (دراسه العقل نموذجا)

یستطیع النظام اللغوی من خلال الآلیات التی یمتلکها ان یحدث تحوّلا فکریّا فی ثقافه ورویه اصحاب اللغه وقد یوثّر احیانا فی تاسیس ثقافات وحضارات. مدرسه بون الدلالیه جعلت فکرتها الاساسیه للبحث عن هذه القضیه واعتمدت على مبادئ فکریه ومناهج لمعالجه النظام اللغوی. القرآن کنظام لغوی وبکلّ عناصره اللغویه یفتقر الى دراسه التحوّل الفکری او الثقافی الذی ینبثق من المبانی المستعمله فیه ویوثّر على الذهن القومی او الجمعی. نظرا لاهمّیه مساله کیفیه تکوّن الفکر والثقافه فی النظام اللغوی للقرآن حاولنا معالجه المبانی الدلالیه المتشکّله لکلمه العقل. کما تطرّق هذا المقال الى کیفیه توظیف نظریه مدرسه بون الدلالیه معتمدا على المنهج الوصفی التحلیلی. من اهمّ النتائج التی توصّلنا الیها هی: انّ تماسک العقل بالعلم والادراک فی المبانی والاسالیب اللغویه والعلاقه الوثیقه بینه وبینهما ادّت الى التحوّل الفکری وهو الانتقال من العقل المنفعل الى العقل الفعّال وانتقال مفهوم العلم من البنیه السطحیه الى البنیه العمیقه وانتقال مفهوم الادراک من الامر الظاهری والمادّی الى الامر الانتزاعی والمعنوی. الجدیر بالذکر انّ اللغه القرآنیه بتواجد المصطلحات المحدّده الخاصّه بالعملیه العقلیه فیه والرویه القرآنیه الى العقل بالمفاهیم الاخلاقیه والدینیه بدات تمهّد الطریق للتحوّل الفکری عند الانسان العربی فی بدایه ظهور الاسلام وسبّبت تشکّل مجتمع بالتفکّر المنطقی او بالتفکّر العلمی الدقیق.

Intellectual and cultural transformation in the Quranic language system in light of Bon’s semantic approach (studying the AL aqle as a model)

The linguistic system stimulates the intellectual and cultural transformation of those who speak and sometimes affects the establishment of cultures and civilizations. Bon Semantic School based its researches on this issue and relied on intellectual principles and approaches to address the linguistic system. The Qur’an as a linguistic system with all its linguistic elements lacks the study of the intellectual or cultural transformation that from which national or collective mind. Given the importance of the issue of how thought and culture are formed in the linguistic system of the Qur’an, we have addressed the semantic structures forming the word al aqle. Depending on the descriptiveanalytical approach, and according to the statistical methodology, this research examined the employment of Bon Semantic School theory. Among the most important results that we have reached are that the coherence of the “al aqle” with “al elme” in the linguistic methods led to the intellectual transformation which is the transition from the passive Thought to the active Thought.