تحلیل فراگفتمان تعاملی در مجله الحسینی الصغیر بر اساس انگاره هایلند (2005)

یکی از مباحث مطرح در حوزۀ تحلیل گفتمان مقولۀ فراگفتمان است. فراگفتمان، اصطلاحی برای نامیدن امکانات فرازبانی برای برقراری تعامل در گفتمان است. انگارۀ هایلند با دو بعد تعاملی و تبادلی یکی از کاملترین الگوهای فراگفتمان است. در فراگفتمان تعاملی نویسنده از نشانگرها کمک میگیرد تا خواننده را در بحث شرکت دهد. مجلات، یکی از مهمترین رسانههایی هستند که مقولة فراگفتمان در آن نقش بسزایی دارد. در این بین مجلة کودکانة الحسینی الصغیر از بروزترین مجلاتی است که گروه سنی کودک و نوجوان را مخاطب قرار داده است. از آنجا که در حوزةه رسانة کودک و نوجوان و در راستای اهداف تربیتی و آموزشی، ارتباط میان نویسنده/خالق اثر ادبی یا هنری و مخاطب، اصلیترین هدف تلقی میشود، بررسی بعد تعاملی فراگفتمان در مجلات کودک و نوجوان از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی و بهره مندی از داده‌های آماری استخراج شده، به بررسی بعد تعاملی انگارۀ هایلند در 40 شماره از مجلة الحسینی الصغیر پرداخته شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نویسندگان/هنرمندان این مجله، در حوزه فراگفتمان، به همۀ راهبردهای فراگفتمان تعاملی توجه داشته اند. از میان نشانگرهای تعاملی درگیرسازها و خوداظهارها بیشترین میزان بسامد را با هدف ایجاد ارتباط نزدیک با خوانندگان جهت دخیل ساختن آنها در متن و افزایش میزان باورپذیری سخنانشان توسط خوانندگان دارا بوده اند. نویسندگان با بهکارگیری عناصر تعاملی به برقراری ارتباط موثر با کودک، دخیل ساختن او در متن و همچنین هدایت او به درک درست از مضمون متن توجه خاصی نشان داده اند.