مطالعه پیکره بنیاد عبارت های یکسان در قرآن کریم؛ بررسی ترجمه های فولادوند و مکارم شیرازی

تکرار لفظی یکی از جلوه­های زبانی قرآن کریم است که از بسامد بسیار بالایی برخودار است. این نوع تکرار طیف وسیعی را شامل می شود. از تکرار یک لفظ گرفته تا تکرار چند جمله. هدف این پژوهش معرفی روشی برای استخراج این حجم گسترده از عبارت هایی است که کاملا یکسان تکرار شده اند. همچنین چگونگی ترجمه آنها موضوعی است که پژوهش حاضر بدان پرداخته است. در این پژوهش با کمک نرم افزار lancsbox که یک نرم افزار تحلیل پیکره است و به طور خاص، استفاده از ابزار استخراجِ ان نگاشتی ها، این عبارات از پیکره تنزیل استخراج شده است. 9438 مورد 2 نگاشتی در این پیکرة قرآنی وجود دارد. طولانی ترین توالی نیز 28 نگاشتی است که دو مرتبه در قرآن کریم تکرار شده است. از این میان، چگونگی ترجمه 29 آیه، که در مجموع 208 بار در قرآن تکرار شده اند، در ترجمه های فولادوند و مکارم شیرازی مطالعه گردید. بررسی ها نشان داد که این 29 آیه، به ترتیب در ترجمه های فولادوند و مکارم شیرازی به 133 و 145 عبارت متفاوت تبدیل شده اند. این نکته به وضوح نشان می دهد که مترجمان قاعده و معیار مشخصی در ترجمه این عبارات نداشته اند. افزون بر اینکه دلیلی بر لزوم این نوع ترجمه های متفاوت یافت نشد. استفاده از واژگان هم معنا، مفرد و جمع، تفسیر ابهام، تنوع در ساختار افعال، حروف اضافه متنوع، تقدیم و تاخر و ترجمه مفهومی، مهم­ترین عواملی هستند که باعث این تنوع بالا در ترجمه جملات یکسان شده است.