>
Fa   |   Ar   |   En
   کارکرد موسیقاییِ شعر کودک در قصیدة حُرُوفنَا الجَمیلَة اثر سلیمان العیسی براساس مبانی زیبایی‌شناسی فلسفی  
   
نویسنده خالقی علی ,عبیات عاطی
منبع مجلة الجمعية الايرانية للغة العربية و آدابها - 2024 - دوره : 20 - شماره : 72 - صفحه:268 -300
چکیده    زیبایی کیمیایی است که مس زبان را به طلای شعر بدل می‌کند و از زبان، گوهری تابان می­سازد پس جوهر شعر، همین زیبایی است و این گوهر، شناختنی و شایسته­ی بررسی می­باشد.برای رسیدن به یک بینش درست و شناخت کامل از سرایندگان، می­توان از ابزار و دریچه­ی زیباشناسی، به کنه و عمق افکار و عوالم درونی و احساسی سرایندگان دست پیدا کرد و از این طریق به زوایا و خبایای ذهن آنها وارد شد و با درک و بصیرت بیشتری در اشعارشان تامّل کرد. سلیمان العیسی ازجمله پیشگامان شعر کودک سوریا وجهان عرب می‌باشد. دیوان الاطفال (کودکان) سلیمان العیسی جزء اشعاری هنری و آموزشی در عرصه ادبیات کودک و نوجوان است؛ قصیده «حُرُوفنَا الجَمیلَة» قصیده­ای آموزشی برای حروف الفبای عربی است که با اسلوبی منحصربفرد با توجّه به اصول زبیاشناسی و تصویرپردازی­های هنری در استعارات و تشبیهات سروده شده است. پژوهش حاضر با عنوان تحلیل زیبایی­شناسی در قصیده حُرُوفُنَا الجَمیلَة و با هدف شناخت و معرّفی جنبه‌های زیبا‌شناسی  این سروده تدوین شده است. در این جستار با روش توصیفی تحلیلی به بررسی داده­ها می­پردازیم و مطالب آن از طریق مطالعات کتابخانه‌ای فراهم شده است. مهمّ‌ترین جنبه‌های زیباشناسی فلسفی در قصیده حُرُوفُنَا الجَمیلَة به نتایج ذیل می انجامد: عناصر زیبایی­شناختی همانند: تناسب، تعادل وتوازن، نظم وترتیب، وحدت، حدّ معین، وصنعت کمال دارای یک سیر منطقی هستند که به موسیقی شنیدنی می­انجامد و در کنار معانی قصیده کودک را در آموزش یاری می­رساند همچنین شاعر با بهره­گیری از عناصر زیباشناسی سخن، به تصویر­آفرینی در سطوح موسیقی و عاطفه در این قصیده پرداخته است. انَّ الجمال عبارة عن کیمیاء تحوّل نحاس اللغة الى ذهب الشعر وتجعل اللغة جوهرة لامعة، فجوهر الشعر هو هذا الجمال حیث یجب ان تعرّف الیها. تعدّ الجمالیّة احسن آلیة لوصول الی المعرفة الکاملة والصحیحة تجاه الشعراء وبحث المتلقی عن جذر وعمق الافکار والعوالم الداخلیة والعاطفیة لشعراء ومن هذا المنطلق یدخل الزوایا واسرار عقولهم بهذا السبیل ویفکّر فی قصائدهم مع المزید الفهم والمعرفة. انَّ سلیمان العیسى من روّاد شعر الاطفال السوریین فی الوطن العربی ویکون دیوان الاطفال لسلیمان العیسى مجموعة من القصائد الفنیّة والتربویّة فی حقل الادب، وقصیدة حُرُوفنَا الجَمیلَة هی قصیدة تربویّة للابجدیّة العربیة ومکتوبة باسلوب فرید من نوعه، یهتمّ سلیمان العیسی بمبادئ الجمالیات الفلسفیة والموسیقی ذات نغمة مسموعة. یجدر بالذکر انَّ هذا البحث یتمحور بفاعلیّة الموسیقی فی قصیدة حُروفُنا الجَمیلَة فی ضوء الجمال الفلسفی ویهدف کیفیّة تجلیّات عناصره نحو: التناسب، التوازن، الترتیب، الوحدة، والحدّ المحدّد، والکمال. انَّ البحث یعتمد بالمنهج الوصفی التحلیلی، ویقدّم محتواه من خلال الدراسات المکتبیة. تتلخّص اهمّ نتائج لتوظیف الموسیقی فی قصیدة حُرُوفنَا الجَمیلَة من منظر الجمال الفلسفی فی المفاهیم التالیة: لایزال عناصر الجمال نحو التناسب، التوازن، الترتیب، الوحدة، والحدّ المحدّد، والکمال یسیر منهجاً منطقیاً حتّی تودی الی موسیقی مسموعة جنباً الی معانی القصیدة التی تلقی الی الطفل وتعین به فی التعلیم وانّ سلیمان العیسی یستخدم بهذه العناصر لتصویر فی مستویات الموسیقی والعاطفة.
کلیدواژه زیباشناسی فلسفی ,موسیقی ,شعر کودک ,سلیمان العیسی ,قصیدة حروفنا الجمیلة
آدرس دانشگاه فرهنگیان, استادیار گروه آموزش زبان و ادبیت عربی, iran, استاذ مشارک, فرع تعلیم اللغة العربیة وآدابها بجامعة فرهنکیان, iran
پست الکترونیکی ati.abiat@yahoo.com
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved