بحران هویت فردی و اجتماعی در رمان خبزٌ علی طاولة الخال میلاد محمد النعّاس با تکیه بر نظریۀ اریکسون

مسالۀ هویت در دنیای معاصر با توجه به برجسته شدن فردیّت و قرار گرفتن آن در مقابل روح جمعی از اهمیت بسیاری در مطالعات جامعه شناختی برخوردار است. بازتاب این مساله در ادبیات به ویژه در رمان نیز بسیار چشمگیر است. زیرا رمان ها تا حد زیادی نمودی از زندگی واقعی اجتماعی هستند. از این میان، رمان خبزٌ علی طاولة الخال میلاد نوشتۀ محمد النعّاس، برندۀ جائزۀ بوکر عربی 2022م، اثری است که به موضوع تقابل هویت فردی و هویت اجتماعی در جامعۀ مد نظر رمان، پرداخته است. از همین رو پژوهش حاضر با هدف تبیین این موضوع و با تکیه بر روش تحلیلی- جامعه شناختی با محوریت نظریۀ اریکسون در مورد هویت، به بررسی بحران هویت و کشمکش بر سر آن بین فرد و جامعه در رمان مذکور پرداخته است. نتایج نشان می دهند که سیر داستان طوری طراحی شده است که ماجراها در مورد کشمکش موجود در داستان به پیامدهایی از قبیل: از خود بیگانگی، خودکشی، دچار شدن به تعارض بین خود و جامعه و انفعال، ختم شده است. همچنین نویسنده با طرح کشمکش بر سر هویت، در پی القای اهمیت ویژگی های فردی در کسب هویت است که عدم توجه جامعه به آن و تحمیل هویت اجتماعی به فرد، ممکن است سبب انحراف و فروپاشی او شود.