بررسی جایگاه کارآفرینی در ضرب‌المثل‌های عربی: با رویکردی بلاغی

در جهانی که پیوسته در حال رشد و تحول است، مقوله کارآفرینی نقشی مهم در جریان توسعه جوامع دارد. این مقوله یکی از محورهای موردتاکید در فرهنگ عامیانه و ادبیات شفاهی به‌شمار می‌آید. ضرب‌المثل نمونه‌ای برجسته از فرهنگ عامیانه است که با ساختاری کوتاه و آهنگین و برگرفته از داستانی عامیانه به پدیده‌های مختلف جامعه اشاره دارد. در برخی از ضرب‌المثل‌های عربی به مهم‌ترین شاخص‌های کارآفرینی همچون سخت‌کوشی، خردمندی، مسئولیت‌پذیری، فردگرایی، فرصت‌طلبی و درآمدزایی اشاره می‌شود که این امر بر اهمیت پژوهش در این موضوع می‌افزاید. در پژوهش حاضر تلاش می شود با تکیه ‌بر روش توصیفی- تحلیلی، مقولة کارآفرینی در 200 ضرب‌المثل منتخب عربی موردبررسی قرارگیرد و مهم‌ترین جهت‌گیری‌های بلاغی آن‌ها استخراج گردد. نتایج نشان می‌دهد فراوانی بالای شاخصه سخت‌کوشی (32%) و خردمندی (23%) در ضرب‌المثل‌های مورد بحث، بیانگر اهمیت کار و تلاش توام با خرد و عقل در میان عرب‌هاست. از منظر بلاغت نیز فراوانی بالای جهت‌گیری توصیفی (47%) و انگیزشی (34%) نشان‌دهندة توسعة جامعة عرب در توضیح و تبیین شرایط کاری برای مخاطب و ایجاد انگیزه‌ در وی و تشویق به تلاش مداوم و پرهیز از تنبلی و سُستی است.