تحلیل کارکردهای روان‌شناختی نماد می در خمریة ابن فارض

کهن الگوی «خویشتن» به عنوان طرح‌وارة بنیادین ذهن بدوی گونة بشر و ذخیرة هوش افزای موروثی، از ضمیر ناخودآگاه جمعی سرچشمه می گیرد. این تصویر ازلی با توجّه به روح زمانه، محتوای خودآگاهی و نمادهای رایج در یک جامعه و...، در ادبیات به صورت اشکال نمادین ظاهر می شود. از نظر ساختاری، درونه­های این کهن­الگو دارای ساختارهای متضاد ذهنی و اوصاف روانی همچون کلیت، تعادل و معنویت است. این محتوا در اشکال نمادین در متون عرفانی نیز کارکرد روان­شناختی ویژه ای دارد. در خمریة ابن فارض، «می» فرانمود نمادین انگارۀ «خویشتن» به شمار می رود. جستار کنونی با روش توصیفی ـ تحلیلی و تکیه بر آموزه­های مکتب روان­تحلیل­گری، تلاش می کند تا از عنصر ادبی می در خمریة ابن فارض، فهم روان‌شناسانه ارائه کند. این نماد عینی، مورد فرافکنی ناخودآگاه ابن فارض قرار گرفته و دارای کارکرد پویای شخصیتی روانی و نشانگر خودکاوی های روان‌شناسانه شاعر در راستای «واقعیت‌پذیری خویشتن» و ادغام آن در خودآگاهی است. ابن فارض به وسیلۀ این نماد که جهت نمای چالش ها و بالندگی های روانی اوست، تلاش می کند تا به تمامیت، یکپارچگی اضداد پیکره های روانی، اشباع‌رانه های معنوی و... دست یابد.