دراسة تداولیة للکتابات الجداریة العربیة والفارسیة من المنظور الغرایسی

نظریة اصول همکاری که بانی آن پول گرایس است بر پایة قواعدی استوار است که بر محور ارتباط زبان و مخاطب و ویژگی‌ها و ابعاد آن می‌چرخد. گرایس این چهار قاعده را شامل اصل کمیت، کیفیت، روش و مناسبت معرفی می‌کند و معتقد است اگر سخنی متناسب با این چهار قاعده باشد به اصل همکاری شناخته می‌شود و اگر بنابر اغراض بلاغی خاص، برخلاف این قواعد صورت پذیرد در این صورت تابع اصل نقض همکاری است. در این پژوهش تلاش می‌شود اصول همکاری یا نقض آن در دیوارنوشته‌های عربی و فارسی که پدیده‌ای نوظهور در جوامع کنونی به شمار می‌آید و عموما پیام آن به صورت غیرمستقیم به مخاطب منتقل می‌شود، مورد بررسی قرارگیرد. بر این اساس 400 دیوارنوشتة عربی و فارسی انتخاب شد تا با بررسی آن‌ها بر اساس اصول همکاری گرایس، زمینه‌های مشترک فرهنگی میان عرب‌ها و ایرانیان کشف گردد. نتایج نشان می‌دهد بخش زیادی از دیوارنوشته‌های عربی و فارسی (%63عربی و %59 فارسی) در پی نقض اصول همکاری گرایس پدید آمده‌است و علت این امر می‌تواند در این باشد که دیوارنویس قصد دارد پیام‌هایی را که نمی‌تواند صراحتا به مخاطب انتقال دهد، با ساختاری تلویحی به وی منتقل نماید. بنابراین این میزان از تشابه می‌تواند بیانگر مشابهت‌های فرهنگی میان عرب‌ها و ایرانیان باشد.