تحلیل الخطاب النقدی للخطب ترکیزاً علی منهج فیرکلاف (خطب هاشم بن عبدمناف نموذجاً)

تحلیل گفتمان انتقادی یکی از رویکردهای تحلیل گفتمان وبررسی متون است که در حوزه زبانشناسی مورد نقد وبررسی قرار می‌گیرد. در این رویکرد، زبان مجموعه‌ای از روابط عمیق میان قدرت وایدئولوژی در گفتمان‌هاست. رویکرد فرکلاف الگویی است که گفتمان را در سه سطح توصیف، تفسیر وتبیین به چالش می‌کشد. حاصل آن، درک عمیقتر وفهم بهتر مخاطب از گفتمان است تا بتواند داوری وقضاوت منصفانه‌تری نسبت به آن داشته باشد. نورمن فرکلاف نظریه پرداز وپژوهشگر بریتانیایی در این رویکرد، متون را در خدمت روابط اجتماعی وسیاسی وفرهنگی می‌گیرد. در این مقاله سعی بر آن شده است خطبه‌های هاشم بن عبد مناف با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف در سه حوزه توصیف وتفسیر وتبیین مورد مطالعه وبررسی قرار گیرد.هدف اصلی از این پژوهش، مطالعه متون قدیمی در رویکردی مدرن؛ یعنی تحلیل گفتمان انتقادی است. خطبه‌های هاشم بن عبدمناف در رویکرد فرکلاف، در سطح توصیف پیرامون ویژگی‌های زبانی خطب، مانند جملات ونقش کلمات وسپس چگونگی انعکاس مفاهیم قدرت وایدئولوژی در بستر نحو عربی بررسی؛ در بخش تفسیر، همراه با ساختار وسیاق خطبه‌ها چگونگی گفتمان وابعاد آن، تحلیل؛ ودر سطح تبیین (تاویل) ایدئولوژی، قدرت وسلطه نرم در جامعه جاهلی در سطح منطقه‌ای وبین المللی منعکس می‌گردد. او تلاش می‌کند با نحوه قدرت واعمال آن در عرصه سیاسی، حکومت وموجودیت خود را حفظ نماید.