کارکرد نظریۀ میدان‌های معنایی در تحلیل جهان متن شاعر (مطالعۀ ابیاتی از خمریۀ‌ ابن فارض)

میدان­های معنایی یکی از نظریه­­های اصلی در علم معنا­­شناسی است. میدان­ معنایی به مجموعه­ واژگانی گفته می­شود که در معنا با یک­دیگر مرتبط بوده و ذیل یک واژۀ­ عام قرار می­گیرند. به­ کارگیری این نظریه می­تواند راهکاری برای تحلیل جهان­متن شاعر باشد. نگارندگان در این مقاله بر­آنند تا با روش استنادی–تحلیلی و به ­کارگیری این نظریه، ابیاتی از خمریۀ­ ابن فارض را به عنوان نمونه تحلیل نمایند. در تحلیل مورد نظر، روابط معنایی جدیدی بین واژگان آشکار می­گردد؛ مفاهیمی چون: عشق ازلی، محبّت پروردگار، انوار الهی، مشاهده و تجلّی، هدایت و راه­یافتن به سوی سعادت و همچنین مفهوم فراگیر روح­بخشی می الهی هر کدام یک میدان معنایی را در اشعار تحلیل‌شده، تشکیل داده­اند و واژگان مرتبط ذیل آن­ها قرار گرفته‌است. در نتیجه، با کاربست نظریۀ میدان‌های معنایی در این مقاله، هندسۀ معنایی هر بیت با تحلیل میدان­های معنایی مماس ذیل میدان معنایی کلّی بیت به شکلی منسجم تحلیل می­گردد و مجموعه میدان‌های معنایی برخاسته از هر بیت ذیل میدان کلّی عرفان ابن فارض قرار گرفته و در نهایت جهان متن شاعر را تشکیل می‌دهد. چنین روندی در معناگشایی، ضمن اینکه کارکرد نظریه مورد نظر را در سطوح فراتر از بررسی واژه روشن می‌سازد، در نهایت، جلوه‌های متفاوتی از زیبایی نهفته در معنا را نیز آشکار می‌سازد.