البنیة الایقاعیّة و تاثیرها الدلالیّ فی قصیدة «الموجة الحمراء» لسلیمان العیسی

ایقاع یا به‌اصطلاح ریتم از عناصر اساسی شعر محسوب می‌شود؛ چراکه ریتم شعری علاوه بر جلوه‌های زیبایی که به شعر می‌بخشد، تاثیر عمیق‌تر و سریع‌تری بر شنونده دارد، بدین‌صورت که کلام آهنگین دربردارنده دلالت‌های معنایی و قدرت تاثیرگذاری بیشتری هستند. قصیدة «الموجه الحمراء» سرودۀ سلیمان العیسی را می‌توان به عنوان نمونه‌ای برای تاثیرگذاری موسیقی در انتقال احساس و افکار به شمار آورد؛ چراکه عناصر موسیقایی درونی و بیرونی در این شعر نمود بسیاری دارد و با ایجاد کلامی آهنگین احساس شور و هیجان را در شنونده برمی‌انگیزاند و شنونده را برای درک احساس و معنایی که ورای کلام است یاری می‌دهد.به دلیل نقش موثر ضرب‌آهنگ و تاثیر دلالتی آن در ادبیات، این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر روش آماری می‌کوشد تا به این سوال پاسخ دهد: میزان تاثیرگذاری جلوه‌های موسیقایی در انتقال معنی در قصیدة «الموجه الحمراء» تا چه اندازه است؟ مهم‌ترین نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قصیدة در بحر کامل سروده شده‌است؛ زیرا مفاهیم و معانی پرمحتوای آن به وزن و قالبی منسجم نیاز دارد. شاعر در این قصیدة بیشتر از حرف «دال»، و «باء» برای حرف قافیه استفاده کرده‌است؛ بدین سبب که این حروف انفجاری و قوی بیشترین تناسب را با کلام و معانی موردنظر شاعر دارد. در موسیقی درونی قصیدة، تکرار حروف مجهور و شدید از بسامد بسیار بالایی برخوردار است و شاعر به فراوانی از آن بهره گرفته تا با آفرینش فضایی موسیقایی و ایجاد شور و هیجان، روح شنونده را برای مبارزه‌ای آزادی‌خواهانه تحت تاثیر قرار دهد. همچنین شاعر از آرایه‌های لفظی همچون جناس و ردالعجز علی‌الصدر جهت غنای ساختار موسیقایی قصیدة و تاثیرگذاری بر مخاطب بهره گرفته‌است.