دراسة نصیة لظاهرة الانزیاح فی قصیدة «انشودة المطر»

آشنایی‌زدایی یکی از شگردهای ادبی است که پژوهش‌های اسلوب‌شناسی درباره متون ادبی بر پایه آن استوار است. مراد از آشنایی‌زدایی عدول از ساختار رایج زبانی و انتخاب ساختاری براساس معیارهای ادبی و ویژه است. در این میان، بدر شاکر السیاب از جمله شاعرانی است که برای پویایی و غنای هرچه بیشتر زبان شعری خود، بدین شگرد ادبی روی می‌آورد و توجه و احساس خوانندگان اشعار خویش را به‌ویژه با قصیده زیبای «سروده باران» برمی‌انگیزد؛ به‌طوری‌که مخاطبِ وی، لذت ادبی فراوانی را تجربه می‌کند. بدر شاکر السیاب در این شاهکار، از پدیده آشنایی‌زدایی ترکیبی و جانشینی به صورت برجسته و ماهرانه بهره برده‌است، به‌طوری‌که شعر وی به کمک اقسام مختلف آشنایی‌زدایی از قبیل حس‌آمیزی، جان‌بخشی، تشبیه، استعاره، طنز و... به زیبایی و قدرت الهام‌بخشی وافری دست یافته و از این راه تابلویی زیبا از صحنه‌های بی‌نظیر و درهم‌تنیده را به مخاطب عرضه می‌کند. پژوهش حاضر تلاشی است تا موضوع مذکور را با خوانشی متنی بررسی کند و از این رهگذر به واکاوی الفاظ و ترکیب‌های زبانی بپردازد که از نظر معناشناختی، اسلوبی و زیبایی‌شناختی از روابط بافتی زبان معیار عدول کرده‌اند.