طراحی پیش‌بینی عملکرد خانواده، سبک‌های مقابله با تعارض زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی، بر اساس تحلیل روند تغییرات دورهای تحولی خانواده در زوجین متقاضی طلاق

هدف پژوهش حاضر، طراحی مدل پیش‌بینی عملکرد خانواده، سبک مقابله با تعارض ‌زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی بر اساس تحلیل روند تغییرات دور‌های تحولی خانواده در زوجین متقاضی طلاق است. روش پژوهش، علمی مقایسه‌ای بوده که بر اساس تحلیل واریانس یک‌راهه و رگرسیون منحنی درجه‌ دوم است. جامعه آماری این پژوهش، زوجین متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به دادگاه خانواده در شش ماه اول سال 1397 در استان آذربایجان ‌شرقی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند، 200 تن از زوجین (400 نفر)، به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه است که عملکرد خانواده بنا بر الگوی مک‌ مستر(mcmaster)، سبک‌های مقابله با تعارض‌ زناشویی پرسشنامه رحیم (rociii) و انعطاف‌پذیری شناختی پرسشنامه (دنیس و وندروال، 2010) ‌تدوین شده است. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل روند، تحلیل واریانس یک‌راهه و رگرسیون منحنی درجه دوم با نرم‌افزار spss تحلیل شدند. نتایج تحلیل‌ روند حاکی از آن بود که تغییرات عملکرد خانواده، سبک مقابله با تعارض‌ زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی در مراحل گوناگون دورهای تحولی خانواده زوجین متقاضی طلاق معنادار است. بیشترین میزان عملکرد خانواده، سبک مقابله با تعارض ‌زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی در مراحل عقد و بدون فرزند     می باشد. عملکرد خانواده، سبک مقابله با تعارض ‌زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی زوجین با ورود اولین فرزند کاهش می‌یابد و معمولاً کمترین مقدار متغیرها در دوره نوجوانی فرزند است و در مرحله آشیانه خالی دوباره افزایش می‌یابد (p<0.01). نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد عملکرد خانواده، سبک مقابله با تعارض ‌زناشویی و انعطاف‌پذیری شناختی زوجین از مراحل دورهای تحولی خانواده تبعیت می‌کند. لذا پیشنهاد می‌شود زوجین به آموزش مهارت‌های اجتماعی مناسب به نوجوان توجه کنند و بعد از دوره نوجوانی فرزند، مجدداً روابط خود را با اطرافیان بازسازی کنند.

Designing a Model for Predicting Family Performance, Coping Styles with Marital Conflict and Cognitive Flexibility Based on the Analysis of the Trend of Changes in Family Transformation Cycles in Divorced Couples

The aim of this study was to design a model for predicting family performance, coping style with marital conflict and cognitive flexibility based on the analysis of the trend of changes in family evolutionary cycles in divorced couples. The research method is causalcomparative which is based on oneway analysis of variance and quadratic regression. The statistical population was couples applying for divorce who referred to the family court in the first 6 months of 1397 in East Azarbaijan province. By purposive sampling method, 200 couples (400 people) with inclusion criteria were selected as the research sample. The research tool is a questionnaire that, according to Macmaster model, family functioning, marital conflict coping styles of Rahim Questionnaire (ROCIII) and cognitive flexibility of the questionnaire (Dennis and Vanderwall, 2010) have been developed. Data were analyzed using trend analysis, oneway analysis of variance and quadratic substantive regression with SPSS Software. The results of process analysis showed that changes in family functioning, coping style with marital conflict and cognitive flexibility at different stages of the transformation period of the family of couples seeking divorce are significant. The highest level of family performance is the style of coping with marital conflict and cognitive flexibility in the stages of marriage and without children. Family performance, marital conflict coping style, and cognitive flexibility decrease with the arrival of the first child, and are usually the least variable during adolescence and increase again during the empty nest stage (P <0.01). The results show that family performance, coping style with marital conflict and cognitive flexibility of couples follow the stages of family family development. Therefore, it is suggested that couples pay attention to teaching the necessary social skills to the adolescent and rebuild their relationships with others after the child’s adolescence.