بی فرزندی ِاختیاری: مطالعه‌ای بر تجربه‌ی زیسته‌ی زوجین تهرانی

نرخ باروری در ایران به قدری کاهش یافته که در شهرها به سطح جایگزینی هم نمی‌رسد و افزایش زوج هایی که تعمدا بدون فرزند هستند نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. در این تحقیق بنا داریم دریابیم عوامل اجتماعی، اقتصادی و فردی تاثیر گذار بر روی تصمیم زوجین نسبت به بی فرزندی اختیاری چیست و چگونه زوج‌ها در این زمینه به توافق می‌رسند. این تحقیق با رویکرد کیفی بر روی افراد دارای تجربه بی فرزندی اختیاری صورت گرفته است. بر اساس یافته ها اغلب زوج‌ها نوساناتی برای رسیدن به این تصمیم تجربه کرده‌اند و غالبا در این پروسه یکی از زوجین بیش از دیگری دچار شک و تردید بوده دو دسته عوامل بیرونی و درونی از یافته ها استخراج شد. زیرساخت‌های اجتماعی ناکارآمد، تضاد نهادهای اجتماعی در تربیت فرزند، تورم فزاینده و بی ثباتی اقتصادی، و نگرانی در مورد منابع زیست محیطی آینده از جمله عوامل و شرایط محیطی و داشتن رویکرد انتقادی به هنجارها و انتظارات نظام اجتماعی ، اولویت بخشیدن به اهداف شخصی، بیعلاقگی به فرزندپروری، مسئولیت سنگین فرزندپروری، نداشتن دلیل منطقی برای ادامه‌ی نسل، رضایت از سبک زندگی بدون فرزند، خطرات بارداری، نوع رابطه عاطفی با همسر و ترس از ایجاد وابستگی عاطفی جدید، عوامل فردی بوده اند.

َvaluntary childlessness, a study on the lived experiences of tehranian couples

the fertility rate in iran has reduced so far in cities which does not reach to the substitution level and the increase of the couples that have chooses voluntary childlessness. leads to serious concerns. in this study, we concentrated to investigate the socio economic and personal factors influencing the couple decisions toward voluntary childlessness and the way they came to consensus on that.we have done this study with qualitative approach and method on the people who have had the experience of having no child deliberately. the findings show much of the studied couples experienced some fluctuations to receive the decision and one of them had more doubt and hesitation. according the findings we derived some external and internal(personal) factors . milieu factors include uneffective social structures, institutional conflicts on child rearing, increasing economic inflation, and worries about the future environmental resources and individual factors include having critical approach toward society rules, priority of personal goals,disliking the child upbringing, heaviness of child rearing responsibility, having no logical reason for the generation continuity, satisfaction of no child life style, risks of pregnancy, the type of emotional relationship with spouse and fear of developing a new emotional attachment