کشف حجاب در ایالت استرآباد (واکنش ها و پیامدها)

یکی از چالش برانگیزترین اصلاحات فرهنگی در دوره پهلوی اول، در زمینه نوگرایی جامعه، تغییر در پوشش ملی-سنتی و برداشتن چادر از سر بانوان متدین و سنتی ایران بود.چالشی که در یک سوی آن، پشتوانه های تاریخی و سنت های کهن مردم ایران قرار داشت و درسوی دیگر، ظواهر فرهنگ و مدنیت غرب، به عنوان الگوی پیشرفت، مطرح بود‌.دستور منع اجباری چادر و تغییر لباس بانوان، نقطه اوج دخالت دولت در فرهنگ عمومی جامعه و ضربه زدن به هویت ملّی بود، که می بایست به عنوان یک امرحکومتی، به دنبال اهداف ناسیونالیسم و حاکمیت مدرنیسم رضاشاه، در تاریخ 17 دی 1314 ش،بدون در نظر گرفتن شرایط اقلیمی،اجتماعی و اقتصادی،به صورت یکسان در تمامی مناطق ایران، به اجرا در می آمد. ایالت استرآباد، به عنوان استان دوم، در این بازه زمانی، تحت تاثیر روابط با روسیه و سیاست عشایری رضاشاه، به ویژه تاسیس مدارس نوین در منطقه تاثیرات و تحولاتی را در زمینه نوگرایی شاهد بود مقاله حاضر بر آن است، که با روش توصیفی، تحلیلی و با تاکید بر اسناد، نشریات و منابع معتبر، خط مشی دولت و حاکم منطقه و واکنش مردم گرگان و نیز دشت گرگان را در مواجهه با برنامه کشف حجاب، بررسی کند. به استناد گزارش های اسناد، به رغم واکنش منفی از سوی برخی از مردم، نهضت کشف حجاب بانوان در منطقه استرآباد، با موضع تندی روبرو نگردید.

Banning Borqa (Islamic Covering) in Astarabad Province: Reactions and Consequences

One of the most challenging cultural reforms in Pahlavi I era was banning borqa and Islamic covering (hijab) which forced the Muslim women of Iran to uncover their heads in an attempt for modernizing Iran. In this respect, the cultural heritage and the ancient traditions of Iranians conflicted with the western culture and civilization, which was considered a sign of rapid development. This ban was the culmination of government interference in the public culture of society and a blow to national identity of Iranians. To pursue the nationalistic goals of the time, and disregarding the economic, geographic and social conditions of Iranians, the ban was enforced nationwidely in all parts and regions of the country in January 7th of 1935 (Day 17th of 1314 A.H.) by Reza Shah’s regime. Astarabad province during this period, under the influence of relations with Russia and Reza Shah’s nomadic policies, especially the establishment of new schools in the region, witnessed significant changes and developments regarding modernity. The present article intends to study the policy of the government and its ruler, and the reaction of the people of Gorgan and the Gorgan plain encountering the hijab ban, using a descriptiveanalytical method and with emphasis on reliable documents, publications and sources. According to document reports, despite the negative reaction of some people, the movement to uncover women’s hijab in Astarabad region was not met with a sharp stance by others