سواد اطلاعاتی سبز و کتابخانه‌های عمومی: بررسی آگاهی، نگرش و رفتار کتابداران در حفاظت از محیط‌زیست

هدف: هدف این پژوهش بررسی میزان آگاهی، نگرش و رفتار کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان قم در رابطه با سواد اطلاعاتی سبز و نقش آن‌ها در حفاظت از محیط‌زیست بود.روش: این مطالعه از نوع کاربردی بود و با روش پیمایشی-توصیفی انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل 75 کتابدار شاغل در 24 کتابخانۀ عمومی استان قم بود که از بین آن‌ها 40 نفر به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب و به پرسشنامه محقق‌ساخته پاسخ دادند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار spss و روش‌های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شد.یافته‌ها: کتابداران مورد بررسی درک متوسطی از سواد اطلاعاتی سبز داشتند و بیش از نیمی از آن‌ها با این مفهوم آشنایی قبلی نداشتند. با این حال، نگرش آن‌ها نسبت به حفاظت از محیط‌زیست مثبت بود و انگیزۀ بالایی برای مشارکت در فعالیت‌های زیست‌محیطی داشتند؛ اما محدودیت‌هایی نظیر کمبود منابع آموزشی و سیاست‌های حمایتی ضعیف مانع از تحقق اقدامات عملی ‌شده است. کتابخانه‌های عمومی می‌توانند نقش مهمی در افزایش آگاهی زیست‌محیطی کاربران داشته باشند و کتابداران می‌توانند با تدارک اطلاعات، آموزش و اجرای برنامه‌های آگاهی‌بخش به توسعۀ سواد اطلاعاتی سبز کمک کنند.نتیجه‌گیری: این پژوهش بر لزوم گسترش آموزش‌های زیست‌محیطی برای کتابداران، تدوین سیاست‌های حمایتی از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی و افزایش تعامل میان کتابخانه‌ها و سازمان‌های محیط‌زیستی تاکید دارد. پیشنهاد می‌شود که مطالعات بعدی دامنۀ پژوهش را به سایر استان‌ها و روش‌های کیفی گسترش دهند تا دیدگاه عمیق‌تری نسبت به چالش‌ها و فرصت‌های موجود در این حوزه فراهم شود.

green information literacy and public libraries: assessing librarians' awareness, attitudes and practices in environmental conservation

objective: the aim of this study was to examine the awareness, attitudes and practices of public librarians in qom province regarding green information literacy and their role in environmental conservation.method: this applied research employed a descriptive-survey method. the statistical population includes 75 librarians working in 24 public libraries in qom province, from whom 40 were selected through stratified random sampling and responded to a researcher-developed questionnaire. the collected data were analyzed using spss software with descriptive and inferential statistical methods.results: the librarians had a moderate understanding of green information literacy, with more than half being unfamiliar with the concept prior to the study. however, they demonstrated a positive attitude toward environmental protection and high motivation to engage in eco-friendly activities, although limitations such as a lack of educational resources and weak institutional support hindered practical implementation. the results also indicated that public libraries can play a crucial role in raising environmental awareness among users and librarians, through information dissemination, training and awareness programs as well as contributing significantly in the promotion of green information literacy.conclusion: this study highlights the need to expand environmental education for librarians, develop supportive policies within related library institutions, and enhance collaboration between libraries and environmental organizations. future studies are recommended to extend the research scope to other provinces and employ qualitative methods to gain deeper insights into the challenges and opportunities in this field.