بررسی روش‌های مختلف ارزیابی تولید سیدروفور در سودوموناس‌های فلورسنت بومی ایران

مقدمه: سودوموناس‌های فلورسنت سیدروفورهای متعددی را تولید می‌کنند که مهم‌ترین آنها سیدروفور نوع پایووردین است. تولید سیدروفور در این باکتری‌ها باعث افزایش فراهمی آهن موردنیاز باکتری و گیاهان می‌شود و همچنین اهمیت ویژه‌ای در کنترل بیماری‌های گیاهی دارد. مواد و روش‏‏ها: به‌منظور مقایسۀ روش‌های اندازه‌گیری تولید سیدروفور، میزان تولید سیدروفور 21 سویۀ سودوموناس بومی ایران به‌همراه دو سویۀ مرجع خارجی و یک سویۀ باسیلوس با روش کیفی casagar، روش نیمه‌کمّی casad و روش کمّی اسپکتروفتومتری با استفاده از سیدروفور خالص اندازه‌گیری شد. نتایج: در روش casagar به‌علت وجود مادۀ شویندۀ hdtma رشد سلولی تعدادی از سویه‌ها محدود و درنتیجه تولید سیدروفور آنها پایین بود. در روش casad همۀ باکتری‌ها قادر به تولید سیدروفور بودند که بیشترین و کمترین مقدار تولید مربوط به p. fluorescens utpf76 و p. fluorescens utpf45 با تولید معادل 005/1 و 0026/0 میلی‌گرم در لیتر دفروکسامین بود. در دو روش اخیر سویۀ باسیلوس و موتانت پایووردین p. aeruginosa mpfm1 به‌میزان کمی تولید سیدروفور کردند که نشان‌دهندۀ غیرانتخابی‌بودن این روش‌ها به نوع سیدروفور بود. در روش کمی فقط سیدروفور نوع پایووردین قابل‌اندازه‌گیری بود که سویه‌های p. aeruginosa mpfm1 وbacillus sp. قادر به تولید آن نبودند. بیشترین میزان تولید پایووردین مربوط به سویۀ خارجی 7nsk2 با 29/625 میکرومول بر لیتر بود و در پی آن سویه‌های p. fluorescens utpf65، p. fluorescens utpf81 و p. fluorescens utpf87 در رتبۀ بعدی قرار گرفتند. بحث و نتیجه‏گیری: در مجموع روش casad بهترین روش برای بررسی میزان تولید سیدرفور کل و روش اسپکتروفتومتری نیز روشی دقیق و کارا برای تشخیص سیدروفور نوع پایووردین است که عمدتاً توسط سودوموناس‌های فلورسنت تولید می‌شود.‏‏